ENDONEZYA'DA HEPATİT B ELİMİNASYONUNDAKİ ENGELLERİ AŞMAK İÇİN YENİLİKÇİ ÇOK SEKTÖRLÜ YAKLAŞIMLAR: SİSTEMATİK LİTERATÜR İNCELEMESİ

Nasrullah TAMRIN, Awaluddin AWALUDDIN, Vincentia A. RIZKY, Avinda Sari KANTHI, Maria Selviana JONI

Viral Hepatitis Journal - 2026;32(2):31-40

University Borneo Tarakan, Department of Medicine, Kalimantan Utara, Indonesia

 

Bu çalışma, küresel, kanıta dayalı sistematik bir literatür taraması yaklaşımı kullanarak, Endonezya'daki hepatit B eliminasyon çabalarındaki temel zorlukları ve çok sektörlü stratejileri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, kronik hepatit B'nin yüksek prevalansı ve Dünya Sağlık Örgütü'nün 2030 eliminasyon hedefine ulaşmada yavaş ilerleme nedeniyle motive edilmiştir. Literatür taraması, 2019 ile 2025 yılları arasındaki yayınları kapsayan "hepatit B eliminasyonu" , "Endonezya" ve "çok sektörlü zorluklar" anahtar kelimeleri kullanılarak Scopus veri tabanında yapılmıştır. Analiz, PRISMA 2020 kılavuzlarını takip etmiş ve dört ana aşamadan oluşmuştur: tanımlama, tarama, uygunluk değerlendirmesi ve dahil etme. Başlangıçtaki 135 makaleden 20 çalışma kriterleri karşılamış ve eğilimleri, zorlukları ve eliminasyon stratejilerini belirlemek için tematik olarak analiz edilmiştir. Sentez, üç ana engel boyutunu belirlemiştir: (1) biyomedikal, latent enfeksiyonun (gizli hepatit B enfeksiyonu) ve kovalent olarak kapalı dairesel DNA varlığının sınırlı tespiti dahil; (2) zayıf gözetim, programlar arası yetersiz koordinasyon ve manuel raporlama dahil olmak üzere sağlık sistemi; ve (3) damgalanma ve düşük aşılama farkındalığı dahil olmak üzere sosyal faktörler. Öte yandan, dijital gözetim sistemlerinin uygulanması, ülkeler arası ağların güçlendirilmesi ve yüksek etkinliğe sahip ulusal aşıların geliştirilmesi gibi yenilikçi stratejiler, eliminasyonu hızlandırma potansiyeli göstermektedir. Bu çalışma, Endonezya'da hepatit B'nin eliminasyonuna ulaşmak için bütünleyici, sektörler arası ve kanıta dayalı bir yaklaşıma duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Sonuçlar, özellikle gelişmekte olan ülkelerde küresel halk sağlığı politikasının güçlendirilmesine kavramsal ve pratik katkılar sağlamaktadır.