M MÜMTAZ MAZICIOĞLU, LEYLAGÜL KAYNAR, AYSUN ÇETİN, HALUK MUMCUOĞLU, RECEP SARAYMEN, ÖZKAN KAAN KARADAĞ
Journal of Clinical Practice and Research - 2008;30(3):150-156
Amaç: Kurşun çevresel veya mesleki olarak maruz kalınan bir toksindir. Hematopoez sırasında çeşitli hematolojik bozukluklara sebep olmakla birlikte pıhtılaşma sistemi üzerine etkisi bilinmemektedir. Bu nedenle artmış kan kurşun seviyelerinin pıhtılaşma sistemi üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Mesleki olarak kurşuna maruz kalan elli iki erkek olgu kurşun zehirlenmesi bulguları ile müracaat etti. Alınan kan örneklerinden kan kurşun düzeyi, platelet sayımı ve in vitro kanama zamanı, protrombin zamanı, aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT), fibrinojen, trombin zamanı ve protein C, protein S ve antitrombin III çalışıldı. Olgular kurşun düzeylerine göre hafif (n=25), orta (n=25) ve ağır (n=2) olmak üzere üç ayrı grupta değerlendirildi. Bulgular: Ortalama kan kurşun seviyesi 71,31 ±17,88 µg/dl idi. Primer ve sekonder hemostaz verilerinin ve fizyolojik pıhtılaşma inhibitörlerinin ortalama değerleri fibrinojen dışında normal sınırlarda idi. Ortalama fibrinojen değeri normal sınırların altında olmakla birlikte gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Her ne kadar hafif düzeyde toksiteye mağruz kalan grup ile karşılaştırıldığında orta düzeyde toksiteye mağruz kalanlarda aPTT düzeyinde uzama ve protein S düzeyinde azalma saptanmışsa da her iki değişkenin düzeyleri normal sınırlar içinde bulundu. Sonuç: Klinik semptom veren hafif orta derecede yüksek kan kurşun düzeyleri ile seyreden olgularda fibrojen seviyelerindeki azalmaya rağmen hemostatik sistemin diğer elemanlarının etkilenmediği ancak mevcut sonuçların in vitro ve in vivo çalışmalarla desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.