Sevinç EŞER DURMAZ, Alev KESER, Cansu ERGENÇ ÖZDAŞ
Food and Health - 2026;12(4):350-361
Son yıllarda gıda fiyatlarındaki sürekli artış nedeniyle ortaya çıkan gıda enflasyonu, yaşamın her alanını etkilediği gibi beslenme kalitesini de olumsuz etkileyebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, gıda enflasyonu ile beslenme davranışı ve diyet kalitesi arasındaki ilişkiyi gelir durumu açısından değerlendirmektir. Araştırma, Ankara Üniversitesi'nde, gönüllü, gıda alışverişi yapan, 19-64 yaş arası 275 birey ile yürütülmüştür. Diyet kalite indeksini (DKİ) hesaplamak için 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, gıda enflasyonunun beslenme davranışına etkisi (GEBDE) ölçeği ve bireylere ait bilgiler yüz yüze anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri, tanımlayıcı istatistikler ve Pearson korelasyon analizi SPSS 26.0 programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin %61.1'i (n=168) kadın, %38.9'u (n=107) erkektir. Bireylerin %31.3'ü gelirinin giderinden düşük olduğunu, %39.6'sı gelirinin giderine eşit olduğunu, %29.1'i ise gelirinin giderinden fazla olduğunu ifade etmiştir (chi²=4.439, p=0.109). Gıda satın alırken bireylerin en çok dikkat ettikleri özellikler gıdanın tazeliği ve gıdanın fiyatıdır (%74.5 ve % 63.3). Bireylerin %69.8'i gıda enflasyonunun beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini ifade ederken, %49.5'i daha uygun fiyatlı besinleri tercih ettiğini ifade etmektedir. Bununla birlikte, gelirinin giderinden fazla olduğunu ifade eden bireylerin diğer gelir düzeyi gruplarına kıyasla GEBDE toplam puanı daha düşüktür, DKİ toplam puanı ise daha yüksektir (F: 12.458, p<0.001; F:4.125; p=0.017). Sonuç olarak, sosyoekonomik düzeyi yüksek bireylerin gıda enflasyonundan daha az etkilendiği ve diyet kalitelerinin daha iyi olduğu söylenebilir.
