Mehmet Ata ÖZTÜRK, Mehmet ÖÇAL
Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):140-155
Sosyal adalet günümüz dünyasında benimsenmiş sosyoekonomik ve siyasi düzlemde toplumsal refahın sağlanmasının önemli bir faktördür. Sosyal adalet, kamu otoritesi tarafından sunulan refah hizmetlerine eşit erişimin devlet tarafından taahhüt edilmesidir ve bu yönü itibariyle bireylere sunulması gereken bir zorunluluktur. Refah düzeyini koruyarak insanca bir yaşamın temin edilmesi için hayata geçirilen sosyal politikaların başarılı olabilmesinin ilk şartı bu politikaların sosyal adalet felsefesine göre inşa edilmiş olmasıdır. Aslında sosyal adalet sosyal, politikanın temel felsefesidir ve hatta onun anayasası olarak görülebilir. Sosyal adalet felsefesinin temelinde ise refahın kırılganlığı yer alır. Eğer asgari ve insani bir yaşam toplumun tüm sınıf veya gruplarına sağlanamaz; herhangi birisi refah hizmetlerinin dışında tutulursa toplumsal refah ve barıştan söz edilemez. Bugün en temel yatırım ve gelişim alanı olan uzay programları ve araştırmaları da sosyal adalet açısından değerlendirilmelidir. Bu programlara katılım sosyal adalet şiarına göre yapılmak zorunda olmakla birlikte, uzay yarışının bir asra yaklaşan hikayesinde para-astronot yer alamamıştır. Bu durum hem sosyal devlet anlayışıyla çelişmekte hem de beşerî sermayeden efektif olarak faydalanmanın önüne geçmektedir. Çalışma kapsamında bir temel problem ifadesi ve buna ulaşmak için üç alt problem ifadesi kurgulanmıştır. Bu kapsamda uzay programlarına engelli bireylerin katılımının hem sosyal adalet hem de diğer bakış açılarına göre bir zorunluluk olduğu net bir şekilde ortaya konmuş ve mevcut uygulamada hangi engelli bireylerin hangi koşullarda uzay programlarına dahil olabilecekleri kapsamlı doküman incelemeleri ile netleştirilmiştir.
