Özge ATİK, Fatma Merve TEPETAM, Şeyma ÖZDEN, Bahar AGAYEVA, Ali CAN
Tuberculosis and Thorax - 2025;73(4):286-298
Eozinofili, yaygın alerjik hastalıklardan, hipereozinofilik sendrom (HES), eozinofilik granülomatoz ile poliarterit (EGPA) ve sistemik mastositoz gibi nadir ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edici hastalıklara kadar çok çeşitli durumlara işaret edebilen hematolojik bir bulgudur. Altta yatan etiyolojinin belirlenmesi ve uygun tedavinin yönlendirilmesi için yapılandırılmış bir tanısal yaklaşım büyük önem taşır. Materyal ve Metod: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, Ocak 2018-Aralık 2022 tarihleri arasında üçüncü basamak bir immünoloji ve alerji kliniğine başvuran ve periferik kanda mutlak eozinofil sayısı >=1000 hücre/µL olan 232 erişkin hasta değerlendirildi. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri analiz edildi. Tanılar, eozinofil düzeyine göre hafif (1000-1499 hücre/µL), orta (1500-4999 hücre/µL) ve şiddetli (>=5000 hücre/µL) olarak gruplandırıldı. Tanılar, laboratuvar, radyolojik, immünolojik ve genetik incelemelerle desteklenen uluslararası kılavuzlara göre konuldu. Bulgular: En sık gözlenen tanılar atopik hastalıklar (%53.4) olup, bunların dışında alerjik bronkopulmoner aspergilloz (ABPA, %11.6), non-steroid antienflamatuvar ilaçlara bağlı solunum yolu hastalığı (%6) ve kronik eozinofilik pnömoni (%3) daha az sıklıkta görüldü. Nadir hastalıklar arasında EGPA (%1.7), HES (%1.7), paraziter enfeksiyonlar (%1.3), sistemik mastositoz (%0.4) ve Gleich sendromu (%0.4) yer aldı. Doğuştan bağışıklık sistemi defekti %0.4 oranında saptandı. Moleküler incelemelerde, dört hastada miyeloid varyant HES'e neden olan FIP1L1-PDGFRA ve PDGFRB mutasyonları tespit edildi. Hastaların %19.8'inde etiyoloji belirlenemedi. Atopik hastalıklar, tüm eozinofili gruplarında en sık görülen tanı oldu (%38.3'e karşı %14.2'ye karşı %0.8 p< 0.001, sırasıyla). Sonuç: Atopik hastalıklar, erişkinlerde eozinofilinin en yaygın nedenidir; ancak klinisyenler, ABPA, HES, EGPA ve sistemik mastositoz gibi daha nadir fakat klinik olarak önemli tanılar konusunda dikkatli olmalıdır. Eozinofili yönetimi, doğru tanıyı destekleyen algoritmalara dayalı karar verme süreçlerini içeren multidisipliner bir strateji gerektirir. Anahtar kelimeler: Atopik hastalıklar; ayırıcı tanı; eozinofili; hipereozinofilik sendrom
