EPİLEPSİ HASTALARINDA ANTİEPİLEPTİK İLAÇLAR VE D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ İLİŞKİSİ

OYA ÖZTÜRK, ELİF SÖYLEMEZ, SEZİN ALPAYDIN BASLO, DUYGU AKSOY, DİLEK ATAKLI

Archives of Epilepsy - 2020;26(2):115-122

Bakırköy Prof Dr Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nöroloji Kliniği, İstanbul

 

GİRİŞ ve AMAÇ: Uzun süreli antiepileptik ilaç kullanımı kemik mineral dansitesinde azalma, osteoporoz ve kırık riski ile ilişkisi bulunmuştur. Kemik mineral metabolizması üzerindeki etkileri tam olarak bilinmemekle beraber ana mekanizma, antiepileptiklerin neden olduğu D vitamini eksikliğine odaklanmış görünmektedir. Bu çalışmanın temel amacı karbamazepin, valproik asit, okskarbazepin, levetirasetam ve lamotrijin monoterapilerinin epilepsi hastalarının kemik sağlığı durumuna etkilerini araştırmaktır. YÖNTEM ve GEREÇLER: Bu çalışmaya en az bir yıl boyunca monoterapi olarak karbamazepin (n=75), valproik asit (n=75), okskarbazepin (n=37), levetirasetam (n=54) veya lamotrijin (n=29) kullanan 270 epilepsi hastası ve 71 sağlıklı kontrol dahil edildi. Cinsiyet, yaş, günlük ilaç dozu, serum ilaç seviyesi ve hastalık süresi gibi hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Ek olarak, katılımcıların D vitamini, kalsiyum, iyonize kalsiyum ve total protein düzeyleri ileriye yönelik olarak değerlendirildi. BULGULAR: Kontrol grubunda D vitamini eksikliği %47.9 oranında saptanırken, epilepsi hastalarının tümüne bakıldığında %78.5 oranında bulundu. Karbamazepin, valproik asit, okskarbazepin ve levetirasetam gruplarının D vitamini düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük ve D vitamini eksiklik sıklıkları da kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Valproik asit ve levetirasetam gruplarında ilaç kullanım süresi ile D vitamini düzeyi arasında negatif bir korelayon saptandı. TARTIŞMA ve SONUÇ: D vitamini eksikliği uzun süreli antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastalarında sıktır ve bu popülasyonda kırık riskinin artmasına kısmen katkıda bulunabilir. Çalışmamızın sonuçları, epilepsi hastalarının D vitamini seviyelerinin düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.