Serpil ERŞAN, Dilek İŞCAN
Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;16(61):21-38
Amaç: Epilepsi, yalnızca nöronal aşırı uyarılabilirlik ile değil, aynı zamanda sinaptik plastisite, aksonal yeniden yapılanma ve miyelin değişiklikleri ile de karakterize edilen kronik bir nörolojik bozukluk olarak giderek daha fazla kabul görmektedir. Nörogranin (Ng), Nogo-A, LINGO-1 ve miyelin temel proteini (MBP) gibi biyobelirteçler bu süreçlerle ilişkilidir. Bununla birlikte, epilepside bu biyobelirteçlerin eş zamanlı değerlendirilmesine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışma, epilepsi hastalarında bu biyobelirteçlerin serum düzeylerini ölçmeyi ve epilepsi hastaları ile sağlıklı kontroller arasında ayrım yapabilme yeteneklerini araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Bu prospektif vaka-kontrol çalışmasına 30 epilepsi hastası ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Kontrol grubu, epilepsi grubuyla yaş ve cinsiyet açısından frekans eşleştirmesi kullanılarak oluşturulmuş ve bireysel hasta-kontrol eşleştirmesi yapılmamıştır. Serum Ng, Nogo-A, LINGO-1 ve MBP düzeyleri enzime bağlı immünosorbent analiz (ELISA) yöntemiyle ölçülmüştür. Gruplar arasındaki biyobelirteç düzeyleri karşılaştırılmış ve klinik özelliklerle ilişkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca, epilepsi hastaları ile sağlıklı kontroller arasındaki ayırt edici performanslarını değerlendirmek amacıyla alıcı işletim karakteristiği (ROC) eğrisi analizleri yapılmıştır. Bulgular: Epilepsi hastalarında serum Ng, Nogo-A, LINGO-1 ve MBP düzeyleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede yüksekti (tüm p < 0,001). Nöbet tipi veya nöbet sıklığı grupları arasında biyobelirteç düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. ROC analizi, tüm biyobelirteçlerin epilepsi hastaları ile sağlıklı kontroller arasında iyi ila mükemmel ayırt edici performans gösterdiğini ortaya koydu. Nogo-A, 0,940 AUC ile en yüksek ayırt edici performansı gösterirken, bunu MBP (AUC = 0,931), Ng (AUC = 0,923) ve LINGO-1 (AUC = 0,880) izledi. Sonuç: Bu çalışma, epilepsinin sinaptik, aksonal ve miyelinle ilişkili süreçlerle biyolojik olarak bağlantılı dolaşımdaki biyobelirteçlerdeki değişikliklerle ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Bu nedenle serum Ng, Nogo-A, LINGO-1 ve MBP, epilepsi için araştırma aşamasındaki biyobelirteç adayları olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte, bu öncül vaka-kontrol bulgularının daha büyük, klinik açıdan heterojen ve prospektif olarak karakterize edilmiş kohortlarda bağımsız olarak doğrulanması gerekmektedir.
