Zekiye ÇELİKBAŞ, Sedat BATMAZ, Orhan SÜMBÜL
Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research - 2026;15(1):1-13
Psikojenik non-epileptik nöbetin (psychogenic non-epileptic seizures [PNES]) etiyolojisi tam olarak aydınlatılamadı. Bu çalışmada, PNES etiyolojisinde yaşantısal kaçınma (experiential avoidance [EA]), bilişsel birleşme (cognitive fusion [CF]) ve bilinçli farkındalığın rolünün araştırılması amaçlandı. Araştırmaya 45 epilepsi, 45 PNES tanılı hasta ve 60 sağlıklı kontrol dahil edildi. Araştırmada bağımsız örneklem t testi, ki-kare testi, iki değişkenli Pearson korelasyon analizleri ve hiyerarşik doğrusal regresyon analizleri kullanıldı. Araştırma sonuçlarına göre EA düzeylerinin PNES grubunda epilepsi grubundan daha yüksek, bilinçli farkındalık düzeyinin ise daha düşük olduğu gözlendi. Çalışmamızda PNES'te CF skorları daha yüksek bulunmakla birlikte, epilepsi grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. PNES tanısının EA ve bilinçli farkındalık düzeylerini yordayabildiği gösterildi. Çalışmanın sonuçları, yüksek EA düzeylerinin ve düşük bilinçli farkındalık düzeylerinin PNES'li hastaların psikopatolojik görünümünde önemli bir yer aldığını ve bu parametrelere yönelik psikoterapi yöntemlerinin faydalı olabileceğini öne sürmektedir.
