Nurten Elkin, Ayşe Gülçin Özçelik, Bedriye Çelik Kanca, Hasan Kütük
Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2025;34(5):353-365
Amaç: Bu meta-analizin amacı, ergenlerde akran zorbalığı ile koruyucu ve risk faktörleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu çalışmada, 2014 ve 2024 yılları arasında 12-18 yaş arasındaki ergenlerde akran zorbalığı ile risk faktörleri ve koruyucu faktörler arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar kullanılmıştır. Meta-analize dahil edilecek çalışmaları belirlemek için PubMed, Akademik Google, Web of Science, PsycINFO ve YÖK Ulusal T ez Merkezi veri tabanlarında literatür taraması yapılmıştır. T oplamda 2.177 kaynağa erişilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılamayan çalışmalar elenmiş ve k=12 çalışma ile meta-analiz gerçekleştirilmiştir. Veriler, R ve R Studio v4.2 kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: T oplamda 19.948 ergenin verileri analiz edilmiştir. Cinsiyet değişkenine ilişkin analizde etki büyüklüğü orta düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (Cohen's d=-0,56, p=0,51). Benzer şekilde, ebeveyn tutumu değişkenine ilişkin analizde yüksek düzeyde ancak anlamsız bir etki büyüklüğü hesaplanmıştır (Cohen's d=-1,45, p=0,21). Buna karşın, sosyal destek değişkeni için yapılan analizde büyük ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki büyüklüğü bulunmuştur (Cohen's d=4,13, 95% GA [1,33;6,93], p=0,01). Heterojenlik testleri her üç değişken için de yüksek heterojenlik göstermiştir. Sonuç: Meta-analiz çalışmasının sonucunda, sosyal destek alan çocukların zorbalığa uğrama olasılıklarının daha düşük olduğu ve sosyal desteğin bu durumda koruyucu bir faktör olarak görüldüğü tespit edilmiştir.
