ERGENLER İÇİN TÜRKÇE AİLE VARLIK DÜZEYİ ÖLÇEĞİ'NİN PSİKOMETRİK DOĞRULANMASI: BİR MADDE TEPKİ KURAMI YAKLAŞIMI

Halil ASLAN

Humanistic Perspective - 2026;8(1):145-160

Siirt Üniversitesi, Siirt

 

Aile Varlık Düzeyi Ölçeği (FAS), ergen sağlığı araştırmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak ölçeğin en son revizyonu, modern ölçme yöntemleri kullanılarak Türk ergenler üzerinde henüz incelenmemiştir. Bu çalışmada, 397 Türk ergen (%48.6 kız; yaş ortalaması = 13.34 yıl, SS = 1.31) üzerinde 14 aday varlık göstergesinden oluşan bir madde havuzu değerlendirilmiş ve kısa, tek boyutlu bir varlık düzeyi ölçeği elde edilmiştir. Maddeler; maddeleri onaylama (seçilme) oranları, madde tepki kuramı ayırt edicilik indeksleri ve yerel bağımlılık temelinde ayıklanmıştır. Dört gösterge (çamaşır makinesi, kendine ait yatak, bulaşık makinesi ve evde internet) katılımcıların %90'ından fazlası tarafından onaylanmış ve çok az bilgi taşımıştır; araba sahipliği ise aileleri ayırt etmede yetersiz kalmıştır. Geriye kalan altı maddelik form, gürbüz en küçük kareler yöntemiyle kestirilen tek faktörlü bir modele iyi uyum göstermiştir (ölçeklendirilmiş CFI = .979, TLI = .965, RMSEA = .026, SRMR = .056). Derecelendirilmiş tepki modeli, test bilgi fonksiyonunun varlık düzeyinin orta ve üst sınırlarında yoğunlaştığını, alt sınırında ise düşük olduğunu göstermiştir. Ölçek cinsiyete göre eş değer şekilde işlev görmüş, ancak iki madde yaş grupları arasında değişen madde fonksiyonu (DIF) sergilemiştir. İç tutarlılık, önceki FAS araştırmalarıyla tutarlı olacak şekilde mütevazı düzeydedir (ordinal alfa = .63). Bulgular, Türk ergenler için kullanışlı ve kısa bir varlık düzeyi ölçüm aracını desteklemektedir.