Fatih BAL, Merve ÇALIK, Hale KAHYAOĞLU ÇAKMAKCI
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(2):200-207
Ergenlik, psikolojik uyumun şekillenmesine yol açan önemli bilişsel, duygusal ve sosyal değişikliklerle karakterize edilen kritik bir gelişim dönemidir; bu dönemde refah ve yaşam doyumu, ruh sağlığının önemli göstergeleri olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, problem çözme becerileri, uyumsal başa çıkma, bilişsel değerlendirme ve günlük stres faktörlerinin etkin yönetimini kolaylaştırdığı için teorik olarak potansiyel bir aracı mekanizma olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin Sakarya ilinde 460 lise öğrencisiyle yapılan korelasyonel bir araştırma tasarımı kullanarak, ergenlerin iyilik hâli ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide problem çözme becerilerinin aracılık rolünü incelemiştir. Bulgular, iyilik hali ile yaşam doyumu arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki olduğunu gösterirken, cinsiyet farklılıkları açısından kız ergenlerin daha yüksek iyilik hali ve problem çözme becerileri bildirdiği, erkek ergenlerin ise daha yüksek yaşam doyumu bildirdiği ortaya çıkmıştır. Beklentilerin aksine, problem çözme becerileri, iyilik hâli ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi önemli ölçüde aracılık etmedi; bu da, bilişsel problem çözme yeteneklerinin ergenlik döneminde bu ilişkide birincil açıklayıcı mekanizma olarak işlev görmeyebileceğini düşündürmektedir. Bunun yerine, duygusal düzenleme ve algılanan sosyal bağlılık gibi duyusal ve ilişkisel süreçler, ergenlerin duygusal deneyimlerini ve genel yaşam değerlendirmelerini doğrudan etkileyerek daha merkezi bir rol oynayabilir. Genel olarak, bu bulgular ergenlerin psikolojik refahını artırmayı amaçlayan müdahalelerde çok boyutlu ve cinsiyete duyarlı yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
