ERGENLERDE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI İLE İLETİŞİM BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Lale ALKIŞ, Serhat ERGÜN

Humanistic Perspective - 2026;8(1):161-182

Üsküdar Üniversitesi, İstanbul

 

Bu araştırma, 12-16 yaş aralığındaki Türk ortaokul ve lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Ergenlik döneminde teknoloji kullanımı ile yüz yüze iletişimi önceleyen toplumsal beklentiler arasındaki kültürel gerilimin anlaşılması çalışmanın önemini oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu kesitsel araştırmanın örneklemini 333 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Sosyodemografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, sosyal medya bağımlılığı ile iletişim becerileri arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Özellikle bağımlılığın çatışma alt boyutu, iletişim becerilerindeki düşüşle en güçlü ilişkiyi göstermiştir. Ayrıca iletişim becerileri, demografik değişkenlerin ötesinde sosyal medya bağımlılığını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Cinsiyet karşılaştırmalarında kız öğrencilerin hem iletişim becerilerinde hem de sosyal medya bağımlılığında erkeklerden daha yüksek puanlar aldığı çarpıcı bir bulgu olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, daha yüksek bağımlılık şiddeti gösteren ergenlerin yüz yüze iletişim becerilerinde azalma görülmektedir. Bu bulgular, ergenlerin sosyal iletişim gelişiminde sorunlu medya kullanımının olumsuz etkilerini vurgulamakta ve okul temelli psikolojik danışma ile önleyici müdahaleler için son derece önemli bir zemin sunmaktadır.