Ozan KAYAR
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(1):86-89
Sosyal medya, son on yılda gençlerin kimlik gelişimi, sosyal aidiyet ve görünürlük ihtiyaçlarını şekillendiren başlıca kültürel alanlardan biri haline gelmiştir. Bu dijital ekosistem içinde ortaya çıkan "meydan okuma (challenge)" fenomeni, eğlence, dayanışma ya da risk temelli davranışların topluca sergilendiği çevrimiçi etkinlikleri kapsamaktadır. TikTok, Instagram ve YouTube gibi platformlar üzerinden Türkiye'de de popüler hale gelen bu akımlar, kimi zaman toplumsal duyarlılığı artıran kampanyalara dönüşse de özellikle ergen kullanıcılar arasında fiziksel ve ruhsal açıdan tehlikeli davranışların yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Mavi Balina ve Kafatası Kırıcı gibi örnekler, akran baskısı, sosyal onay arayışı ve "gelişmeleri kaçırma korkusu" (FOMO) gibi psikososyal dinamiklerle etkileşerek riskli eylemleri teşvik etmektedir. Güncel araştırmalar, bu tür deneyimlerin ilerleyen dönemlerde artan kendine zarar verme eğilimiyle birlikte anksiyete, depresif duygudurum, düşük özsaygı ve dürtü kontrol güçlükleri gibi sorunlarla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, erken müdahale programlarıyla desteklenen medya okuryazarlığı ve kurumsal farkındalık temelli önleyici stratejiler, ergenlerin dijital ortamlarda daha güvenli deneyimler yaşamaları ve psikososyal sağlıklarının korunması açısından kritik önem taşımaktadır.
