Zeynep COŞKUN YÜCE, Sevinç POLAT
TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;5(3):301-316
Amaç: Ergenlik kişilik gelişimi açısından önemli bir dönemdir. Bu dönemde ergenler karmaşık duyguların yanı sıra yoğun öfke duyguları da yaşarlar. Ergenlerin öfkesini kontrol etmede kişilik özelliklerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Bu araştırma, ergenlerin sosyotropik otonom kişilik özellikleri ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırma, 14-19 yaş aralığındaki 201 kadın ve 149 erkek ergen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya başlamadan önce Etik Kurul izni alındı. Veriler Demografik Bilgi Formu, Sosyotropi-Otonomi Kişilik Ölçeği ve Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler Shapiro-Wilk Testi, t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis Testi, Mann-Whitney U Testi, Post Hoc testleri ve korelasyon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada ergenlerin sosyotropik 69,32+/-17,10, otonomik 69,20+/-14,10 kişilik ve sürekli öfke 22,84+/-5,52, öfke içe 17,54+/-4,32, öfke dışa 17,60+/-4,96, öfke kontrol 19,40+/-4,94 puanlarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Sosyotropi düzeyi arttıkça sürekli öfke ve içe yönelik öfke düzeyinin arttığı; özerklik düzeyi arttıkça sürekli öfke, içe yönelik öfke ve dışa yönelik öfke düzeylerinin arttığı görülmektedir. Sonuç: Ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özelliklerinin dengeli gelişimini sağlamak ve öfke kontrolünü geliştirmek için hemşireler, okul rehberlik servisi, okul yönetimi ve aileler işbirliği içinde çalışmalıdır. Gerekli eğitim ve izleme faaliyetlerini planlamalı ve sürdürmelidirler.
