İbrahim ERYILMAZ, Özge TUNCER
Klimik Dergisi - 2026;39(3):175-181
Amaç: Bu çalışmada, erişkin aşılamasında SMS bilgilendirme uygulamasının aşı polikliniğine başvuru ve aşılanma oranları üzerindeki etkisini değerlendirmek; danışmanlık sonrası aşılanma durumunu, aşılanmama gerekçelerini ve aşılanma ile ilişkili demografik özellikleri belirlemek amaçlandı. Yöntemler: Retrospektif kesitsel tipte gerçekleştirilen bu çalışmada, Temmuz-Aralık 2024 döneminde Erişkin Aşı Polikliniği'ne başvuran 18 yaş ve üzeri 921 hastanın verileri incelendi. Bireylerin demografik bilgileri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Aşı Takip Sistemi kayıtlarından alındı. Uygulamanın etkisini değerlendirmek amacıyla Temmuz-Aralık 2023 dönemine ait aşılama verileri ile karşılaştırma yapıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında chi2 testi, Fisher'ın kesin testi ve Fisher-Freeman-Halton kesin testi kullanıldı; p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaş ortalaması 63.99 +/- 16.39 yıl olup 683'ü (%74.2) 65 yaş ve üzeri, 520'si (%56.5) erkekti. Katılımcıların 756'sı (%82.1) aşı polikliniğine başvurularını hastane tarafından gönderilen bilgilendirme mesajı aracılığıyla yaptığını belirtti. Temmuz-Aralık 2023 dönemi ile karşılaştırıldığında, Temmuz-Aralık 2024 döneminde KPA13 uygulaması 70 dozdan 414 doza (yaklaşık 5.9 kat artış), influenza aşısı uygulaması ise 115 dozdan 642 doza (yaklaşık 5.6 kat artış) yükseldi. Erişkin dönemde herhangi bir aşı yaptırma oranı danışmanlık öncesinde %57.5 iken danışmanlık sonrasında %98.5' e yükseldi. Danışmanlık sonrasında influenza aşılanma oranı %8.1' den %77.9'a, pnömokok aşılanma oranı ise %35.4'ten %79.8' e yükseldi. Ücretli pnömokok aşılarını reddeden bireylerde en sık bildirilen aşılanmama nedeni (%79.6) aşının devlet tarafından karşılanmamasıydı. Eğitim düzeyi ile erişkin dönemde herhangi bir aşı yaptırma ve poliklinikte aşılanma arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla, p =0.027 ve p<0.001). Sonuç: Hedefli bilgilendirme mesajlarıyla desteklenen erişkin aşı polikliniği danışmanlığı sonrasında, özellikle 65 yaş ve üzeri bireylerde ve komorbiditesi bulunanlarda influenza ve pnömokok aşılanma oranları yüksek düzeylere ulaştı. Bulgular, bilgilendirme ve hatırlatma mesajlarının erişkin bağışıklamasında poliklinik başvurusunu ve aşılanmayı destekleyen araçlar olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Aşılama oranlarının sürdürülebilir biçimde artırılması için ekonomik ve lojistik engellerin azaltılması önemlidir.
