EFSUN GONCA UĞUR CHOUSEİN, ELİF TANRIVERDİ, DEMET TURAN, BİNNAZ ZEYNEP YILDIRIM, ŞEYMA YILMAZ, İRFAN CHOUSEİN, MEHMET AKİF ÖZGÜL, ERDOĞAN ÇETİNKAYA
Dicle Tıp Dergisi - 2021;48(1):99-107
Amaç: Erişkinlik çağında çocukluk çağındaki kadar sık rastlanmasa da erişkinlerde de bazen acil müdahale gerektirecek tablolarla yabancı cisim aspirasyonları (YCA) karşımıza çıkabilmektedir. Semptomlar kaybolsa, önemsiz görünseler de YC’lerin tüm aspirasyon vakalarında çıkarılması çok önemlidir çünkü çıkarılmamış YC’ler, postobstrüktif pnömoni, bronşektazi, atelektazi ve skar oluşumu gibi kronik akciğer patolojilerine neden olabilir. Terapötik yaklaşımda ilk tercih fiberoptik ya da rijid bronkoskopik uygulamalardır. Çalışmamızın amacı YCA şüphesi ile bronkoloji ve girişimsel pulmonoloji birimimizde işlem uygulanan hastaların radyolojik bulgularını, tedavide kullanılan bronkoskopik yöntemleri ve sonuçlarını gözden geçirilerek bu hastaların yönetimine yönelik bir algoritma oluşturmaktır. YÖNTEMLER: Bronkoloji ve girişimsel pulmonoloji merkezimizde Ocak 2010 ile Aralık 2019 tarihleri arasında YCA şüphesi nedeniyle fiberoptik bronkoskopi (FOB) ve rijid bronkoskopi (RB) yapılan 70 hastanın tıbbi kayıtlarını geriye dönük olarak incelendi. BULGULAR: Ortalama yaşları 47.22 ± 20.76 yıl olan ve % 62.8’i erkek olan 70 YCA şüphesi olan hasta değerlendirildi. Yirmi dokuzu (% 41.4) FOB ile, 25 (% 35.7)’i RB ile tedavi edilmişti. 16 (%22.9) hastada ise FOB ile YC saptanmış ancak çıkarılamayınca RB’ye geçilmişti. FOB uygulanan olguların 15 (%33.3)’i, RB uygulanaların ise 9 (%21.9)’u işleme acil olarak alınmıştı. 70 hastaya toplam 86 bronkoskopik tedavi uygulanmıştı. 29 hastada FOB ile FB’ler tespit edilmişti. 13 (% 28, 8) hastada FOB yardımı ile YC çıkarılabilirken, çıkarılması mümkün olmayan 16 (% 35, 5) hasta RB için girişimsel pulmonoloji ünitesine refere edilmişti. Geri kalan 16(%35.5) hastada ise FOB’de yabancı cisime rastlanmamıştı. Başlangıçta FOB uygulanan 16 hasta dahil toplam 41 hasta RB ile tedavi edilmişti. RB ile 38(%92.6) hastada YC saptanmış ve çıkarılabilmiş, 2(%4.8) hastada YC saptanamayarak, göğüs cerrahisi ile konsültasyon sonrası hastalar takipe alınmıştı. Bir (%2.4) hastada ise RB ile YC çıkarılamamış göğüs cerrahisine refere edilmiş ve opere olmuştu. YC saptama oranları toraks bilgisayarlı tomografide (BT) daha yüksek olmakla beraber hem akciğer grafisi hem de kontrastsız toraks BT’de yüksekti (sırasıyla p = 0.038 ve 0.022). Çıkarılan YC’in 33 (% 58.9)’ü sağ bronşiyal sistemdeydi ve YC’lerin bileşimi (organik veya inorganik) eşitti. SONUÇ: YCA şüphesinde toraks BT’ye ulaşım imkanı olmayan durumlarda akciğer grafisi de yol gösterici olabilir. Birçok kronik pulmoner patolojide YCA olasılığının göz önünde bulundurulması gerektiğinden, hekimler, özellikle bir girişimsel pulmonoloji ünitesine transfer mümkün değilse, ön değerlendirme amaçlı FOB’yi seçebilirler. Girişimsel pulmonologlar tarafından gerçekleştirilen RB, kritik hastalarda ve FOB’nin başarısız olduğu durumlarda güvenli bir tedavi seçeneğidir.
