Dilek URTEKİN, Burhan TURGUT
İzmir Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;5(1):12-20
Amaç: Eritrosit Süspansiyon Transfüzyonu (EST), cerrahi veya travmaya bağlı akut kan kaybı, hematolojik problemler veya onkolojik hastalıkların tedavisi amacıyla hastalara uygulanmaktadır. Bu çalışma, disiplinler arası EST planlanan hastaların transfüzyon öncesi yaşam kalitesini değerlendirmeyi, transfüzyon öncesi ve sonrası yorgunluk düzeylerini karşılaştırmayı ve disiplinler arası kan transfüzyonu uygulamalarındaki farklılıkları incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, bir üniversite hastanesinin farklı kliniklerinde tedavi gören 60 hasta ile Mayıs 2018 -Mart 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler; Genel Bilgi Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (FSS) ve hastaların laboratuvar bulgularından elde edilmiştir. Bulgular: Transfüzyon öncesi yaşam kalitesinin, tüm hastalarda tüm alt boyutlarda düşük olduğu belirlenmiştir. EST sonrası tüm hastaların yorgunluk düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0.001). Hematoloji ve onkoloji kliniklerinde tedavi gören hastaların en yorgun grup olduğu görülmüştür. Kan transfüzyonu izlem formunda, hastaların %48.3'ünde ilk 15 dakikadaki hayati bulguların takip edilmediği, %43.3'ünde ise form bilgilerinin eksik doldurulduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Disiplinler arası farklılıklara rağmen EST öncesi hastaların yaşam kalitesinin düşük olduğu ve transfüzyonun yorgunluk düzeylerini azalttığı görülmüştür. Transfüzyon güvenliğinin artırılması için hemovijilans hemşirelerinin etkin şekilde istihdam edilmesi, sağlık personelinin düzenli olarak eğitilmesi, kan transfüzyonu ile ilgili işlem basamaklarının kurumlarda hizmetlerin koordinasyonu ve standardizasyonu amacıyla oluşturulması, yönetmelik, rehber ve protokollerin geliştirilmesi önerilmektedir.
