ERKEK FUTBOLCULARDA PERFORMANSIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE AEROBİK HIZA TAMAMLAYICI BİR ÖLÇÜT OLARAK KOŞU MOMENTUMU

Fahri Safa ÇINARLI, Caner AYGÖREN, Aytek Hikmet GÜLER, Cíntia FRANÇA, Élvio Rúbio GOUVEIA, Monira ALDHAHI

Spor Hekimliği Dergisi - 2026;61(3):163-173

Faculty of Sport Sciences, Inonu University, Malatya, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, futbolda sık gözlenen performans değişkenlerinin aerobik temelli test sonuçlarıyla ilişkisini incelemeyi ve özellikle tamamlayıcı bir ölçüt olarak koşu momentumunun rolünü araştırmayı amaçladı. Bulgular: Son koşu hızı; hızlanma (r = 0.55, p < 0.05) ve VO?max (r = 0.78, p < 0.001) ile pozitif, çeviklik süresi ile negatif (r = -0.67, p < 0.05) ilişkili bulundu; ancak alt ekstremite 1-RM kuvveti ile anlamlı bir ilişki saptanmadı (r = 0.43, p > 0.05). Buna karşılık koşu momentumu, hızlanma (r = 0.70, p < 0.01) ve alt ekstremite 1-RM kuvveti (r = 0.78, p < 0.01) ile güçlü pozitif, çeviklik süresi ile güçlü negatif (r = -0.78, p < 0.01) ilişkiler gösterdi. Regresyon analizleri, VO?max'ın son koşu hızındaki varyansın %60'ını, momentumun ise %28'ini açıkladığını ortaya koydu. Ayrıca, son koşu hızı hızlanma, çeviklik ve kuvvet varyansının %19-44'ünü; momentum ise %52-61'ini açıkladı. Sonuç: Koşu momentumu, çeviklik, bacak itme kuvveti ve ivmelenme ile daha güçlü ilişkiler göstermiştir; buna karşılık, son koşu hızı VO?max ile daha yakından ilişkilidir. Bu bulgular, koşu momentumunun genç futbolcuların nöromüsküler ve mekanik performansını değerlendirmede aerobik hıza tamamlayıcı ve kuvvet odaklı bir gösterge olarak hizmet edebileceğini göstermektedir.