CAN ÖZGÜR YALÇIN, AYLİN ÜSTÜNDAĞ, YALÇIN DUYDU
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2019;16(1):96-100
Amaç: Çin’in bor madenciliği yapılan bölgesinde yürütülmüş olan bir epidemiyolojik çalışma sonucunda, erkeklerin Y:X sperm oranı ile yüksek seviyedeki bor maruziyeti arasında negatif bir ilişki olduğu belirtilmiştir. Ancak bu çalışma, çalışmanın tasarımındaki bazı zayıflıklar nedeni ile pek çok bilim insanı tarafından eleştirilmiştir. Bu çalışma, yukarıda söz edilmiş olan erkeklerin Y:X sperm oranı ile yüksek seviyedeki bor maruziyeti arasında negatif bir ilişki olduğu iddiasını doğrulamak ya da çürütmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Bandırma borik asit üretimi yapılan bölgede gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmaya 163 erkek işçi gönüllü olarak katılmıştır. Borik asit üretim tesislerinde istihdam etmekte olan işçiler maruziyet grubu olarak tanımlanmışlardır (n=86). Kontrol grubu ise, buhar santrali, enerji tedarik ünitesi, demineralize su ünitesi, mekanik atölye gibi iş kollarında çalışan işçilerden oluşturulmuştur (n=77). Vardiya sonlarında çalışmaya katılan işçilerden kan ve meni örnekleri alınmıştır. Erkeklerdeki Y:X sperm oranları floresan in situ hibridizasyon tekniği ile tespit edilmiştir. Kan ve meni örneklerindeki bor konsantrasyonları indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometresi ile tayin edilmiştir. Bulgular: Olağanüstü mesleki maruziyet koşulları altında bile bor maruziyetine bağlı olarak işçilerde Y:X sperm oranlarında olumsuz bir etki gözlenmemiştir. Bizim çalışmamızın sonuçları, Y:X sperm oranı ile yüksek seviyedeki bor maruziyeti arasındaki negatif ilişkiyi reddetmektedir. Sonuç: Bizim çalışmamızdan elde etmiş olduğumuz sonuçlar, ağır mesleki bor maruziyeti koşulları altında bile bor maruziyetinin erkeklerde Y:X sperm oranları üzerinde olumsuz bir etkisinin olmadığını göstermektedir.
