ERKEN EVRE ENDOMETRİYAL KANSERDE SAĞKALIMIN PROGNOSTİK FAKTÖRLERİ: RETROSPEKTİF ANALİZ

Nesibe ZEYVELİ ÇELİK, Rauf MELEKOĞLU, Ercan YILMAZ, Şeyma YAŞAR

Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology - 2026;23(3):250-264

Malatya Training and Research Hospital, Clinic of Obstetrics and Gynecology, Malatya, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, erken evre endometriyal kanserde (EK) sağkalımın prognostik belirleyicilerini araştırmak olup, histolojik grade, tümör evresi, myometriyal invazyon, lenfovasküler alan invazyonu (LVSI) ve preoperatif CA-125 düzeyine ek olarak adjuvan tedavilerin hastalıksız sağkalım (DFS) ve genel sağkalım (OS) üzerindeki rolünü incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2011-Ocak 2023 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu 2009 evre I-II EK nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan kadınlar retrospektif olarak analiz edildi. Yaş, vücut kitle indeksi, üreme öyküsü, menopoz durumu, ek hastalıklar, tümör boyutu, histolojik alt tip ve grade, miyometriyal invazyon derinliği, LVSI varlığı, serum CA-125 düzeyi ve uygulanan cerrahi prosedür gibi demografik ve patolojik veriler kaydedildi. Ayrıca eksternal radyoterapi, vajinal brakiterapi ve kemoterapi gibi adjuvan tedaviler de dokümante edildi. Sağkalım sonuçları ile değişkenler arasındaki ilişkiler Kaplan-Meier ve Cox regresyon analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Analize toplam 241 erken evre EK'li kadın dahil edildi. Medyan yaş 57 idi (34-86). Olguların 181'i (%75,1) evre IA, 47'si (%19,5) evre IB, 13'ü (%5,4) evre II idi. Histolojik grade dağılımı %44,8 grade 1, %39,0 grade 2 ve %16,2 grade 3 olarak bulundu. Medyan 75 aylık takip süresinde nüks %4,6, mortalite %7,9 oranında gerçekleşti. Univariate analizde yüksek CA-125, ileri evre ve yüksek grade'in OS üzerine olumsuz etkisi saptandı. Multivariate analizde histolojik grade hem OS hem de DFS için bağımsız prediktör olarak belirlendi. Adjuvan radyoterapi veya kemoterapinin sağkalım üzerine anlamlı katkısı gösterilmedi. Sonuç: Erken evre EK'de histolojik grade, OS ve DFS için en güçlü bağımsız prognostik faktör olarak ortaya çıkmıştır. Bu bulgu, özellikle yüksek grade tümörlerin intraoperatif saptandığı olgularda doğru risk sınıflaması ve adjuvan tedavilerin dikkatli uygulanabilmesi için kapsamlı cerrahi evrelemenin önemini vurgulamaktadır.