Gülhan Cansu ŞEN, Nurcan ERDOĞAN KURTARAN, Levent ÖZTÜRK
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-9
Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınların %15-20'sini etkileyen yaygın bir endokrin bozukluktur. Metabolik ve üreme ile ilişkili sonuçları iyi bilinmekle birlikte, zamansal biliş ve duygusal durumlar üzerindeki olası etkileri yeterince araştırılmamıştır. Günlük işlevler açısından kritik olan bu alanlar, PKOS'ta nöroendokrin dengesizlikler nedeniyle bozulabilir. Bu çalışma, hormonal olarak dengeli bir dönem olan erken foliküler faz sırasında PKOS'lu kadınlarda öznel zaman algısı, spesifik bilişsel alanlar (dikkat ve bellek) ve duygusal durum ları incelemiştir. Gereç ve Yöntemler: On sekiz-otuz beş yaş aralığında, PKOS tanılı 32 kadın ve yaş açısından eşleştirilmiş 32 sağlıklı kontrol katılmıştır. Zaman algısı, içsel ve dışsal zamanlama süreçlerini değerlendirmek amacıyla geriye dönük ve ileriye dönük paradigmalarla ölçülmüştür. Dikkat ve belleğe ilişkin bilişsel işlevler Stroop testi ve Wechsler Bellek Ölçeği-III (WMS-III) ile değerlendirilmiştir. Duygusal durumlar, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) kullanılarak ölçülmüştür. Bulgular: PKOS'lu kadınlarda, kontrollere kıyasla geriye dönük zaman algısının anlamlı derecede uzadığı bulunmuştur (31,7+/-15,2 sn'ye karşı 20,9+/-8,5 sn; p<0,05). WMS-III skorları PKOS grubunda daha düşüktür (7,7+/-1,2'ye karşı 9,9+/-1,1; p<0,05). Özgül duygusal maddelerin analizi, PKOS grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla suçluluk puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek (1,8+/-1,0'a karşı 1,4+/-0,7) ve gurur puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük (1,8+/-0,9'a karşı 2,5+/-1,2) olduğunu göstermiştir (p<0,05). Regresyon analizleri ayrıca, duygusal değişkenlerin PKOS grubunda geriye dönük zaman algısının önemli belirleyicileri olduğunu ortaya koymuştur (p<0.05). Sonuçlar: Bu bulgular, PKOS'un bozulmuş zaman algısı, bellek ve duygu durumları ile ilişkili olduğunu göstermekte olup, sendromun daha geniş psikolojik ve bilişsel etkilerini vurgulamaktadır.
