MUSTAFA YILMAZ, BAŞAK SORAN TÜRKCAN, ATA NİYAZİ ECEVİT, ALPER GÜRSU, ATAKAN ATALAY
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(3):519-529
Amaç: Fontan operasyonu sonrası erken Fontan yetmezliği (EFY) nadir izlenmektedir. Mortalite ve morbiditeyle sonuçlanabilecek bu komplikasyonla ilişkili perioperative faktörlerin incelenmesi erken tanı ve tedavi için önemlidir. Gereç ve Yöntemler: 2019-2023 yılları arasında Fontan operasyonu geçirmiş tüm pediatrik hastalar retrospektif olarak incelendi.Hastaların preoperative demografik, ekokardiyografik, anjiografik verileri toplandı. Operatif ve postoperatif değişkenlere ait hastane verileri retrospektif olarak incelendi.Tüm bu değişkenler ile EFY gelişimi arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Bu çalışmaya toplam 21 Fontan hastası dahil edilmiştir ve bunların onunda (%47,6) EFY gelişmiştir. Ameliyat sonrası dönemde üç hasta (%14,2) hayatını kaybetmiştir.. Hastaların %52,4’ü erkek olup, medyan yaş 4,5 yıl olarak belirlenmiştir. Bulgular arasında, ameliyattan sonraki ilk 24 saatteki maksimum vasoaktif-inotropik skor (maxVIS) (p=0,023) ve yoğun bakımdaki il arterial kan gazı laktat değerlerinin (p=0,019) EFY gelişen hastalarda anlamlı şekilde daha yüksek olduğu izlenmiştir. Ayrıca, böbrek replasman tedavisi (p=0,020) ve ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (EKMO) ihtiyacının (p=0,020) EFY ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Hemodinamik instabilite sebebiyle ekstübasyonun ertelenmesi EFY gelişim riskinin artışı ile ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar: Hastaların postoperatif ilk 24 saatteki maxVIS ve yoğun bakımda alınan ilk arter kan gazı laktat değerlerinin yüksek olması EFY gelişimi ile ilişkili bulunmuştur.Hemodinamik instabilite sebebiyle ekstübasyonun ertelenmesi EFY gelişimi için önemli bir risk faktörü olarak belirlenmiştir.
