İrem Nur KAZAN, Selin DOĞAN, Medine GÜLLÜCE
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2026;10(2):120-131
Amaç Plastiklerin üretimi, kullanımı ve bozunma süreçleri; çevre kirliliği, mikroplastik oluşumu ve insan maruziyeti nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Sağlık hizmetlerinde kullanılan ambalajlar, kişisel koruyucu ekipmanlar ve tek kullanımlık ürünler de plastik atık miktarını artırmaktadır. Bu çalışmada, Scenedesmaceae familyası ile uyumlu morfolojik özellikler gösteren bir mikroalg izolatından elde edilen kloroform ekstraktının poliüretan (PU) matrisinde biyolojik katkı maddesi olarak kullanılma potansiyeli araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem Mikroalgler BG11 agar besiyerinde izole edilmiş ve ışık mikroskobunda morfolojik olarak ön tanımlanmıştır. Kurutulmuş biyokütleden elde edilen kloroform ekstraktı, kuru madde esasına göre %10, %20 ve %40 oranlarında PU matrisine ilave edilmiştir. Katkısız PU kontrol grubu olarak kullanılmıştır. Her formülasyondan üç bağımsız film hazırlanmış ve fiziksel özellikler, su alma kapasitesi ile 7, 15 ve 30 günlük toprakta gömme sonrasındaki ağırlık kaybı değerlendirilmiştir. Bulgular Ekstrakt içeriğinin artması esnekliği azaltırken kırılganlığı artırmıştır. Su absorpsiyonu katkısız PU, %10, %20 ve %40 Alg/PU filmlerinde sırasıyla %41,70+/-0,53, %56,81+/-1,45, %54,03+/-1,24 ve %104,66+/-1,81 olarak belirlenmiştir. 30. günde ağırlık kaybı sırasıyla %16,23+/-0,45, %19,86+/-0,45, %21,30+/-0,47 ve %26,78+/-0,58 olup, ekstrakt içeriğiyle tanımlayıcı bir artış eğilimi göstermiştir. Sonuç Mikroalg ekstraktının PU matrise ilave edilmesi, filmlerin su absorpsiyonunu ve toprakta gömme sonrasındaki ağırlık kaybını artırırken, yüksek ekstrakt oranları film homojenliğini, esnekliğini ve fiziksel bütünlüğünü olumsuz etkilemiştir. İncelenen formülasyonlar arasında %10 Alg/PU filmi, esneklik ve homojenliği karşılaştırmalı olarak daha iyi korumuştur. Bu bulgular, biyolojik olarak modifiye edilmiş PU kompozitlerin çevreye duyarlı ve tehlikeli olmayan sağlık hizmetleriyle ilişkili ambalaj ve yardımcı malzemelerde kullanım potansiyelinin değerlendirilmesi için ileri mekanik, yapısal, bariyer ve biyobozunma çalışmalarının yapılmasını desteklemektedir.
