MEHMET YAŞAR İŞCAN , HAVVA ALTUNÇUL , OKTAY BELLİ , ERKAN KONYAR
Adli Bilimler Dergisi - 2007;6(1):71-78
Arkeolojik kazılar ile ortaya çıkarılan buluntular, o toplumun kültürel ve sosyal düzeni, iskelet kalıntıları ise bireylerin fizik, sağlık ve genetik yapıları hakkında bilgi vermektedir. Biyoarkeoloji, DNA analizi, insan evrim ve değişkenliği çalışmalarında önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'de son on yıl içinde kuru dokudan DNA elde edilmektedir. Ancak arkeolojik insan kalıntılarına DNA analiz teknikleri uygulanmamıştır. Oysa antropoloji, toplum genetiği, moleküler evrim gibi alanlarda başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu araştırmada Erken Demir Çağı'nda (M.Ö. 1.000-900) Van Yoncatepe'de yaşayan, Urartuların ataları oldukları iddia edilen topluma ait iskeletler incelenmiştir. Bir çok ülkede geçmişte sonuçlandırılmış adli olaylar olası hatalar nedeni ile tekrar incelenmekte ve özellikle biyolojik deliller yeniden değerlendirilmektedir. Bu yazının amacı adli veya geçmişe dayalı olayların moleküler analiz teknikleri ile araştırılması durumunda hangi yöntemlerin kullanılabileceği ve karşılaşılacak sorunların neler olabileceğini belirlemektir. Araştırmada torasik omurga ve diş kullanıldı. Omurgalara fenol-kloroform-izoamil alkol (FKI) ve silika çekitleme yöntemi uygulandı. Diş örneğinin çiğneme yüzeyinden küçük bir delik açılarak pulpası alındı. Bunların ikisi silika, ikisi FKI ve biri QIAamp(r) DNA Mini Kit kullanılarak çekitlendi. Çekitlerin tümü AmpliTypeâ PM + DQA1 PCR Amplification and Typing Kit'i ile tiplendirildi. Eksi Van toplumu üzerine yapılan bu genetik araştırma gösteriyor ki diş pulpasından BIO101 temizleme kiti ile saflaştırılmış fenol-kloroform-isoamilalkoy çekitlerinden daha iyi netice alınmıştır. Bu sonuç çok uzun zaman önce dahi olsa olayların çözümünde DNA analiz tekniklerini kullanmanın mümkün olduğunu göstermiştir.
