ESKİ TÜRKİYE TOPLUMLARINDA İZ ELEMENT DAĞILIMI

SENİH BAHADIR CEYHAN, MEHMET YAŞAR İŞCAN, ABDULLAH AKSU

Adli Bilimler Dergisi - 2007;6(1):17-25

 

İz element analizi geçmiş toplumların beslenmesi ve çevreye olan adaptasyonu hakkında bilgiler verir. Bu bilgiler adli olayların incelenmesinde de bireyin yaşam alanı ve zamanı hakkında fikir verebilir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yaşamış arkeolojik toplumlarda (MÖ 20 - MS 19. yüzyıl arası) görülen iz element dağılımını incelemek ve adli amaçlı olarak kişilerin hangi bölgeden geldiğini tahmin etmektir. Çalışmada Doğu Anadolu'dan üç, Orta ve Batı Anadolu'dan da birer arkeolojik topluma ait kemiklerden 100 (her kazıdan 10 erkek ve 10 kadın) örnek alınmıştır. Bu kemiklerden sadece Ca, Sr, Fe, Zn ve Cd ölçümleri atomik absorpsiyon spektrofotometre ile alınmıştır. ANOVA analizine göre her iki cinsiyette de coğrafi dağılım Sr ve Ca/Sr oranı istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca kadınlarda incelenen bütün elementlerin coğrafi dağılımı anlamlıdır. Zaman bakımından kadınlarda Ca hariç bütün elementler anlamlı olarak değişmektedir. Çalışma iz elemenlerin cinsiyet farklarına, coğrafik bölgeye ve zaman göre değişebilen varyasyon gösterdiğini açığa çıkartmıştır. Adli olgularda da iz element miktarının belirlenmesi, incelenen kişinin cinsiyeti, hangi zamanda yaşadığı ve hangi bölgeden geldiğine dair bir ipucu sağlar.