Gürhan ÇİÇEK, Nevin GÜNAYDIN
Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(2):269-281
Giriş: Rinoplasti gibi estetik cerrahiler, özsaygı ve psikolojik iyi oluşu artırırken kaygıyı azaltma potansiyeline sahiptir. Bu tür işlemleri düşünen bireyler sıklıkla sosyal görünüme ilişkin kaygı yaşar ve bu durum ruh sağlığını etkileyebilir . Amaç: Bu çalışmanın amacı, burun estetiği yaptırmayı planlayan bireylerde sosyal görünüş kaygısı ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Türkiye'de bir devlet hastanesinde, çalışmanın yapıldığı tarihlerde rinoplasti için başvuran 112 katılımcı ile kesitsel bir çalışma olarak yürütüldü. Veriler, sosyo-demografik form, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Sosyal Görünüm Kaygısı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Spearman sıra korelasyonu ve çoklu doğrusal regresyon kullanıldı. Bulgular: Sosyal görünüme ilişkin kaygının daha yüksek olması; erkek olmak, çocuk sahibi olmamak, olumsuz sosyal geri bildirim algısı ve rinoplasti olmayı düşünme süresinin uzun olması ile ilişkiliydi. Erkek olmak ve olumlu sosyal geri bildirim algısı ise daha yüksek psikolojik iyi oluş düzeyleriyle ilişkiliydi. Sosyal görünüme ilişkin kaygı ile psikolojik iyi oluş arasında orta düzeyde negatif bir korelasyon bulundu (r= -0.461, p<.001). Özellikle, sosyal görünüme ilişkin kaygıdaki her bir birimlik artış, psikolojik iyi oluşta 0.248 birimlik azalma ile ilişkilendirildi. Sonuç: Sosyal görünüme ilişkin kaygı, rinoplasti planlayan bireylerin psikolojik iyi oluşunu olumsuz etkilemektedir. Estetik cerrahi öncesinde psikolojik değerlendirme ve destek önerilmektedir. Gelecek çalışmalarda estetik cerrahi sonrası uzun dönem psikolojik sonuçlar incelenmeli ve sosyal görünüş kaygısı yüksek bireyler için destekleyici müdahaleler geliştirilmelidir. Ameliyat öncesinde sosyal görünüş kaygısı yüksek bireyler için psikolojik tarama ve destekleyici müdahaleler önerilmektedir.
