ESTETİK VE FONKSİYONEL CERRAHİ ARASINDA HASTA DENEYİMİ: BİŞEKTOMİ SONRASI İYİLEŞMENİN PSİKOSOSYAL BOYUTLARI

Adem AKDERE, Neşet AKAY

Lokman Hekim Dergisi - 2026;16(3):829-837

Özel Kurum, Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Birimi

 

Amaç: Bu çalışmada, estetik ve fonksiyonel endikasyonlarla gerçekleştirilen bişektomi sonrası erken hasta bildirimli iyileşmenin Quality of Recovery-40 (QoR-40) ölçeğiyle karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak toplanmış klinik veriler retrospektif olarak analiz edildi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Kliniği'nde Ağustos 2018-Şubat 2019 tarihleri arasında standart intraoral teknikle bilateral bişektomi uygulanan 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar estetik (n=27) ve fonksiyonel (n=23) endikasyon gruplarına ayrıldı. Fonksiyonel endikasyonlar kronik yanak ısırma, çiğneme sırasında rahatsızlık ve yumuşak doku interferansı olarak tanımlandı. Postoperatif iyileşme ilk 24 saat içinde QoR-40 ile değerlendirildi. Veriler non-parametrik yöntemlerle analiz edildi ve anlamlı farklılıklar için etki büyüklükleri hesaplandı. Bulgular: QoR-40 yüksek iç tutarlılık gösterdi (Cronbach alfa=0,918). Fonksiyonel grupta emosyonel durum, fiziksel rahatlık ve psikolojik destek alt boyut skorları estetik gruba göre daha yüksekti (p<0,05). Fiziksel bağımsızlık ve ağrı alt boyutlarında gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Toplam QoR-40 skoru da fonksiyonel grupta daha yüksekti (p=0,011). Alt boyutlar arasındaki korelasyonlar, erken iyileşmenin fiziksel ve psikososyal bileşenlerinin birbiriyle ilişkili olduğunu gösterdi. Sonuç: Bişektomi sonrası ilk 24 saatte hasta bildirimli iyileşmenin bazı QoR-40 boyutları estetik ve fonksiyonel endikasyon grupları arasında farklılık gösterdi. Ancak potansiyel karıştırıcıların kontrol edilmemesi nedeniyle bu farklılıklar cerrahi endikasyonun bağımsız etkisi olarak yorumlanmamalıdır. Bulguların daha geniş örneklemli, prospektif, kontrollü ve uzun dönem takipli çalışmalarla doğrulanması gereklidir.