Kübra Tuğçe KALKAN, Seda KOÇAK, Ertan KATIRCI, Nebahat ÇAĞLAYAN, Betül YALÇIN, Halime Tozak YILDIZ
Bağcılar Tıp Bülteni - 2026;11(1):69-79
Amaç: Akut etanol (EtOH) maruziyetinin, özellikle karaciğer ve böbreklerde olmak üzere çeşitli organlarda oksidatif stres, enflamasyon ve hücresel hasara yol açtığı bilinmektedir. Alkol bırakma tedavisinde kullanılan bir ilaç olan disülfiram (DSF), aynı zamanda anti-enflamatuvar ve antioksidan özellikler de göstermektedir. Bu çalışma, akut EtOH maruziyetinin neden olduğu karaciğer ve böbrek hasarının boyutunu değerlendirmeyi ve DSF'nin olası terapötik etkilerini histopatolojik ve immünohistokimyasal yöntemler kullanarak araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Yirmi sekiz erkek Sprague-Dawley sıçanı rastgele dört gruba ayrılmıştır: Kontrol, EtOH, EtOH+DSF ve DSF . EtOH grubuna oral yolla 5 g/kg EtOH verilmiş, EtOH+DSF grubuna ise ek olarak 100 mg/kg DSF intraperitoneal yolla uygulanmıştır. Doku kesitleri yarı kantitatif değerlendirme için hematoksilen-eozin, Masson's trikom ve periyodik asit-Schiff ile boyanmıştır. İnterlökin-1beta (IL-1beta) ekspresyonu avidin-biotin immünohistokimya yöntemiyle değerlendirilmiş ve ImageJ yazılımı kullanılarak kantitatif olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Histopatolojik inceleme, EtOH grubunda belirgin hepatosit dejenerasyonu, enflamatuvar infiltrasyon ve fibrozis; böbreklerde ise tübüler dejenerasyon, hemoraji ve yapısal bozulma olduğunu ortaya koymuştur. DSF tedavisi bu histolojik değişiklikleri belirgin şekilde hafifletmiştir. İmmünohistokimyasal olarak, EtOH maruziyeti sonrasında IL-1beta ekspresyonu anlamlı düzeyde artmış, ancak DSF tedavisi uygulanan grupta belirgin biçimde azalmıştır. Sonuç: Bu bulgular, DSF'nin EtOH kaynaklı karaciğer ve böbrek hasarına karşı terapötik ve anti enflamatuvar etkilere sahip olduğunu ve bu etkinin büyük ölçüde IL-1beta aracılı enflamatuvar yolların düzenlenmesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir.
