Burcu SELVİ ÇALIŞKAN, Serap BALCI
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(1):97-109
Giriş : Ev kazaları, çocuklarda yaralanma ve ölümün önde gelen nedenleri arasındadır. Ebeveynlerin farkındalığını artırmak, önleme ve çocuk güvenliği için önemlidir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ev Kazaları Farkındalığını Artırmak İçin Resimli Kartlar (EVREKA) aracının güvenilirliğini ve geçerliliğini belirlemektir. Yöntem : Tanımlayıcı ve metodolojik tipteki bu çalışma, 3 Aralık 2018-29 Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Aile Sağlığı Merkezleri'ne kayıtlı, 0-5 yaş grubu çocuğu olan 433 anne ile yürütülmüştür. Veriler, kişisel bilgi formu ve ev kazaları konusunda farkındalık yaratmak amacıyla geliştirilen EVREKA resim kartları kullanılarak toplanmıştır. Bulgular : Çocukların %55,4'ü erkekti; yaş ortalamaları 2,48+/-1,61 yıl, annelerin yaş ortalamaları ise 32,97+/-5,68 yıldı. Annelerin çoğunluğu ev hanımıydı. Madde-toplam puan korelasyonları tüm bölümlerde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<,001). Kaza risk değerlendirme formları için Cronbach alfa ve KR-20 katsayıları 0,57 ile 0,78 arasında, önlem formları için ise 0,58 ile 0,78 arasında değişmiş olup, bu değerler kabul edilebilir iç tutarlılığa işaret etmektedir. Bu sonuçlar, formların iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. 30 günlük aralıkla yapılan test-tekrar test uygulamaları arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>,05). Sınıf içi korelasyon katsayıları 0,86 ile 0,97 arasında değişti (p<,001) ve bu durum ölçümlerin güçlü bir kararlılığa sahip olduğunu ortaya koydu. İçerik geçerlik indeksi 0,94 olarak belirlendi ve bu değer uzmanlar arasında mükemmel düzeyde görüş birliği olduğunu göstermektedir. Sonuç : EVREKA, annelerin ev kazalarına ilişkin farkındalıklarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olup erken çocukluk döneminde risk faktörlerinin belirlenmesine ve ebeveyn farkındalığının artırılmasına yardımcı olabilir.
