Zuhal KARALI, Yasin KARALI, Şükrü ÇEKİÇ, Hasan Nasuhi BUDAK
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;23(1):147-159
Amaç: Ev tozu akarı (ETA) alerjisi, hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hastanın çevresel kontrol önlemlerine uyumu farklılık gösterebilir. Bu çalışma, ETA alerjisi olan ailelerin evlerinde akar korunma önlemlerine uyumlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır.Materyal ve metod: Bu çalışmaya ETA alerjisi olan 203 çocuğun [132 erkek, 71 kız; ortanca yaş, 9,6 yıl; çeyrekler arası aralık (IQR), 6-13 yıl] aileleri dahil edildi. Ailelerin demografik özellikleri,ev ortamı ve ETA korunma önlemlerine uyum verileri anketleraracılığıyla toplandı. Eşlik eden kedi veya polen alerjisi varlığı,ETA tanı süresi ve cinsiyete göre alt grup analizleri yapıldı.Bulgular: Çocuğun odasının günlük havalandırılması (%98),kıyafetlerin kapalı dolaplarda saklanması (%96,6) ve yatakçarşaflarının haftalık olarak 60 dereceC'de yıkanması (%93,6) gibi düşükmaliyetli, basit önlemlere yüksek oranda uyum gözlemlendi. Bunakarşılık, yataklara akar koruyucu kılıf alma (%41,9) ve halılarıtamamen kaldırma (%12,3) gibi daha fazla kaynak gerektirenveya maliyetli müdahaleler için uyum daha düşüktü. Tanı sonrasısüpürme sıklığı anlamlı olarak artmıştı (medyan, haftada 3 günden7 güne; p<0,001). Dikkat çekici bir şekilde ailelerin %26,1'i akarkoruyucu nevresim takımlarından, %11,3'ü ise HEPA filtrelisüpürgelerden bilgi sahibi değildi. Halı ve perdelerin kullanımınınbırakılması, hastalık süresi 12 aydan uzun olanlarda daha sıkgözlendi. Klinik tarafından sağlanan eğitim broşürleri ailelerin%83,7'si tarafından faydalı bulundu.Sonuç: Ev tozu akarı alerjisi olan çocukların aileleri, özellikle yatakodasına yönelik olmak üzere, basit ve düşük maliyetli korunmaönlemlerine yüksek düzeyde uyum göstermektedir. Ancak maliyetve yetersiz farkındalık, daha kapsamlı ve kaynak gerektirenstratejilerin uygulanmasını sınırlayan başlıca engellerdir.
