Ayşe ELKOCA, Duygu AYAR, Sedat ÖZDEMİR
Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2025;34(6):421-431
Amaç: Son yüzyılın en önemli demografik olgusu yaşlanma ve beraberinde getirdiği kronik hastalıklardır. Giderek artmakta olan kronik hastalığı olan yaşlı hastaların evde bakımı oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Bu araştırma evde bakım merkezince takip edilen yaşlı hastaların kan değerleri ile beslenme, sarkopeni, kırılganlık, günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmaya 65-79 yaş arasında, 87 evde bakım hastası dahil edildi. Verilerin toplanmasında, Kişisel Bilgi Formu, Mini Nütrisyonel Değerlendirme Formu, Sarkopeni Hızlı Tarama Testi, FRAIL Kırılganlık Ölçeği ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği uygulandı. Ayrıca hastaların kan değerlerine geçmişe dönük sağlık kayıtlarından ulaşıldı. Bulgular: Katılımcıların gelir durumları ile kırılganlık toplam puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,013). Yaşları ile günlük yaşam aktiviteleri toplam puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,024). Sarkopeni düzeyleri ile hemoglobin (p=0,001), platelet (p=0,008) ve kreatin düzeyleri (p=0,009) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Sonuç: Gelir durumu kırılganlığı etkilemektedir. Bireylerin yaşı ilerledikçe, kansızlık ve enfeksiyon düzeyleri arttıkça günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yapma durumları bozulmaktadır. Sarkopenili hastaların hemogram ve kreatinin düzeyleri düşük, trombosit düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Evde bakım hemşirelerinin, kan değerleri gibi somut fizyolojik faktörlere dayanarak, malnütrisyon, sarkopeni ve kırılganlığa dair çeşitli bakım uygulamalarını planlamaları önerilmektedir.
