EVDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE FARKINDALIK, KULLANIM, MEMNUNİYET VE ENGELLERİN İNCELENMESİ

Mustafa ONMAZ, Günay HÜSEYNOVA, Burak ALTINDAĞ, Ahmet Emre HATIR

Hipokrat Tıp Dergisi - 2026;6(2):36-43

Bandırma Onyedi Eylül University, Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, Balıkesir, Türkiye

 

Giriş Bu çalışma, Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran yetişkin bireylerde evde sağlık hizmetlerine ilişkin farkındalık ve bilgi düzeyini, hizmet kullanım durumunu, memnuniyeti, genel görüşleri ve evde sağlık hizmetlerine yönelik algılanan engel düzeylerini belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler Bu kesitsel çalışma, 15 Şubat -30 Nisan 2026 tarihleri arasında Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 153 yetişkin birey ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yapılandırılmış bir anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, evde sağlık hizmetlerine ilişkin bilgi ve farkındalıkları, hizmet kullanım ve memnuniyet durumları, genel görüşleri ve algıladıkları engeller değerlendirilmiştir. Bulgular Katılımcıların yaş ortalaması 57,88+/-15,76 yıl olup %62,7'si kadındı. Katılımcıların %80,4'ü evde sağlık hizmetlerini daha önce duyduğunu belirtmiş; ancak hizmetten kimlerin yararlanabileceği, hizmet kapsamı ve başvuru sürecine ilişkin bilgi düzeyinin sınırlı olduğu görülmüştür. Katılımcıların %52,9'u başvuru sürecini bilmediğini, %60,8'i ise bu hizmetlerden daha önce yararlanmadığını bildirmiştir. Hizmetten yararlananların %33,3'ü çok memnun olduğunu, %55'i hizmetin gereksinimlerini karşıladığını, 9 katılımcı (%15,0) ise hizmetin gereksinimlerini karşılamadığını ifade etmiştir. Genel görüş eğitim durumuna ve önceki hizmet kullanımına göre anlamlı farklılık göstermiştir (sırasıyla chi²=6,717, p=0,010; chi²=7,003, p=0,008). Algılanan engel durumu ise yaş grubu ve eğitim durumuna göre anlamlı farklılaşmıştır (sırasıyla chi²=5,076, p=0,024; chi²=5,086, p=0,020). Yaşlı ve düşük eğitim düzeyine sahip katılımcılarda yüksek engel algısı daha belirgindi. Sonuç Evde sağlık hizmetlerine yönelik farkındalık yüksek olmakla birlikte, başvuru süreci ve hizmet kapsamına ilişkin pratik bilgi sınırlıdır. Hizmete erişebilenlerde memnuniyetin olumlu olması, bu modelin kabul edilebilir olduğunu düşündürmektedir. Başvuru süreçlerinin sadeleştirilmesi, standart bilgilendirmenin artırılması ve kırılgan gruplara yönelik rehberliğin güçlendirilmesi hizmet kullanımını artırabilir.