Mehmet KIRACI, Taha Enes ÇETİN, Veysel Baran TOMAR, Saliha YILDIRIM, Özant HELVACI, Ülver DERİCİ, Galip GÜZ
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(1):47-57
Giriş: Kronik böbrek hastalığı (KBH), sıklıkla periferik nöropati ile ilişkilidir; ancak altta yatan patofizyolojik mekanizmalar tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. İnflamatuvar belirteçler, özellikle interlökin-6 (IL-6) ve C-reaktif protein (CRP), nöropatik ağrının gelişimi ve devamında rol oynayabilir. Bu çalışmanın amacı, evre 3-5 KBH hastalarında nöropatik ağrı ile serum IL-6 ve CRP düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntemler: Bu prospektif, tek merkezli çalışmaya evre 3-4 KBH'li 40 hasta ile diyalize giren evre 5 (5D) KBH'li 40 hasta olmak üzere toplam 80 hasta dahil edildi. Nöropatik ağrı değerlendirmesi PainDETECT anketi ile yapıldı. Serum IL-6 ve CRP düzeyleri ölçüldü; bu biyobelirteçlerin nöropatik ağrı ile ilişkileri korelasyon analizi, ROC eğrisi ve çok değişkenli lojistik regresyon yöntemleriyle analiz edildi. Bulgular: Nöropatik ağrı, evre 3-4 hastalarda %44, evre 5D hastalarda ise %73 oranında saptandı. PainDETECT skorları evre 5D hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,009) ve IL-6 (r=0,642, p<0,001) ile CRP (r=0,354, p=0,001) düzeyleriyle orta düzeyde pozitif korelasyon gösterdi. ROC analizinde IL-6, nöropatik ağrıyı öngörmede güçlü bir belirteç olarak tanımlandı (AUC: 0,808; cut-off: 8,5 pg/mL). CRP'nin öngörü gücü daha düşüktü (AUC: 0,658). Çok değişkenli analizde yalnızca IL-6 bağımsız bir prediktör olarak saptandı (OR: 1,155; p=0,005). HbA1c ile nöropatik ağrı arasında anlamlı ilişki bulunmazken, diyabet süresi ile PainDETECT skorları arasında güçlü bir korelasyon mevcuttu. Sonuç: Serum IL-6 düzeyindeki artış, özellikle diyaliz öncesi KBH hastalarında nöropatik ağrı ile anlamlı şekilde ilişkilidir. IL-6, CRP'ye kıyasla daha duyarlı ve özgül bir biyobelirteç olabilir. Bu bulgular, KBH'ye bağlı nöropatide sistemik inflamasyonun önemli rolünü ve IL-6'nın klinik bir belirteç olarak potansiyel değerini ortaya koymaktadır.
