Tuba KAYA BENLİ, Yeşim BAKAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):456-462
Eylem gözlem eğitimi, ayna nöron sistemine dayanan, kortikal reorganizasyonu destekleyen nörofizyolojik bir yaklaşımdır. Bu yöntem, eylemlerin sistematik olarak gözlemlenmesini ve ardından bu eylemlerin uygulanmasını esas alır. Eylem gözlem eğitimi sırasında ayna nöron yanıtları eylemle ilgili faktörler, aktörle ilgili faktörler, gözlemci ile ilgili faktörler, aktör ve gözlemci arasındaki ilişkiyi içeren faktörler ve bağlam faktörü olmak üzere birden fazla faktör tarafından modüle edilmektedir. Motivasyon, gerçeklik derecesi, perspektif, farkındalık, dikkat, postüral uyum gibi parametrelerin etkili bir eylem gözlem eğitimi gerçekleştirilmesi için dikkate alınması önemlidir. Bu bakımdan çeşitli avantajlarıyla eylem gözlem eğitiminde sanal gerçeklik uygulamaları kullanılmaktadır. Sanal gerçeklik uygulamaları, daldırma durumlarına göre daldırma olmayan (non -immersive), kısmi daldırmalı (semi -immersive) ve tam daldırmalı (full immersive) olmak üzere üç genel kategoride gruplandırılmaktadır. Son zamanlarda tam daldırmalı sanal gerçeklik uygulamaları bireyin farklı ortamlarla etkileşim içinde olması, gerçeklik algısının artırılması ve birinci kişi bakış açısının sağlanması için eylem gözlem eğitiminde kullanılmaya başlanmıştır. Bununla ilgili sınırlı sayıda çalışmalar olsa da çalışma sonuçlarında tam daldırmalı sanal gerçeklikle uygulanan eylem gözlem eğitiminin olumlu etkileri ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, bu derleme eylem gözlem eğitimini modüle eden faktörler ve tam daldırmalı sanal gerçeklikle uygulanan eylem gözlem eğitimi üzerine genel bir bakış sunmaktadır.
