Sadık KÜÇÜKGÜNAY, Oya KORKMAZ, Ali Erdem ÖZTÜRK, Ayşe SARI, Halime TOZAK YILDIZ, Halil İbrahim KUZ, Mustafa Numan BUCAK
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2025;9(3):301-309
Amaç: Kemoterapötik ilaçlar, sperm kalitesini ve erkek fertilitesini etkileyerek üreme bozukluklarına neden olabilir. Birçok kanser türünün tedavisinde aktif olarak kullanılan paklitaksel (PT S), dokularda oksidatif stresin artmasına neden olarak toksik etki gösterir. Mevcut çalışmada, farelere PT S uygulaması yapılarak PT S'nin erkek üreme sistemi üzerindeki hasar verici etkilerinin ortaya konulması amaçlandı. Araçlar ve Yöntem: Çalışmada 8 -10 haftalık erkek Balb/c cinsi fareler kullanıldı. Her bir grupta n:5 olacak şekilde hayvanlar r astgele seçildi. 1, 3 ve 5. günlerde intraperitoneal olarak k ontrol grubu farelerine serum fizyolojik, PTS grubu farelerine ise 2 mg/kg PTS uygulandı. Hayvanlar, deneyin sonunda (7. gün) sakrifiye edil di, testis dokuları toplandı ve histopatolojik incelemeler (Hematoksilen - eozin, Masson trikrom, Periyodik asit schiff) yapıldı. Ayrıca farelerden sperm örnekleri toplandı, yayma preparatlar hazırlandı ve DNA kromatin bütünlüğü Toluidin mavisi boyama ile değerlendirildi. Bulgular: PTS grubunda testis histolojik yapısında bozulmalar gözlendi. Seminifer tübüller de bozulma , germinal epiteldeki spermato jenik seri hücrelerinde azalma, seminifer tübüllerin bazal membran ında bozulma , interstisyel bağ dokuda azalma, ödem ve hemoraji gözlendi. Ayrıca, PTS grubunda zayıf bir peritübüler interstisyel doku reaksiyonu ve leydig hücrelerinde azalma mevcuttu. Gruplar DNA kromatin bütünlüğü bakımından karşılaştırıldığında, PTS grubunda DNA bütünlüğünde bozulmanın yüksek düzeyde olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlend i (p=0.009). Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular, PTS'nin fare testis dokusunda toksisiteye neden olabileceğini ve sperm DNA integritesi ni olumsuz olarak etkileyerek erkek infertilitesine neden olabileceğini göstermektedir.
