YASEMİN CEYHAN, DUYGU ZORLU, SEVİL GÜLER, ARZU ERTÜRK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2022;7(3):535-542
Amaç: Farklı kronik hastalığı olan bireylerde kaygı, hastalık kabulü ve öz etkililik (ÖE) seviyesinin tanımlayıcı olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), diyabetes mellitus (DM) ve kronik kalp yetmezliği (KKY) tanısına sahip, çalışmaya katılmayı kabul eden 202 hasta ile yapılmıştır. Veriler Hasta Tanıtım Formu, Süreklilik Kaygı Ölçeği (SKÖ), Hastalığı Kabul Ölçeği (HKÖ), Kronik Hastalıklarda Öz Etkililik Ölçeği (KHÖÖ) ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS programında sayı, yüzde, ortanca, Kruskal-Wallis, Dunn- Bonferroni testi ve Spearman korelasyon analizleri ile yapılmıştır. Bulgular: Hastaların kaygı puan ortalamaları; KOAH’ta 53(49-56), DM’de 48(44- 53,25) ve KKY’de 50(45,25-54,75) bulunmuştur. Hastalığı kabul puanları KOAH’ta 2,37 (1,87-3,12), DM’de 3,25(2,5-4) ve KKY’de 3,5(2,62-4)’tir. ÖE puanları ise ölçeğin üç ve dördüncü alt boyut dışında istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Kaygı ve hastalık kabulü arasındaki korelasyon KOAH’ta rho=-0,439; p<0,001, DM’de rho=-0,366; p=0,003 ve KKY’de rho=0,534; p<0,001’dir. Sonuç: Kronik hastalıklarda kaygı düzeyleri yüksek, hastalık kabulü ve ÖE seviyesi düşüktür. Ayrıca hastalarda kaygının artması, hastalığı kabullenme ve ÖE seviyesinin düşmesine neden olmaktadır. Bu nedenle farklı kronik hastalığa sahip bireyler, hastalığa karşı ortaya çıkan tutumlar açısından dikkatli değerlendirilmeli ve bakım planları bu doğrultuda sürdürülmelidir.
