Elvan ÇİFTÇİ
Fırat Tıp Dergisi - 2026;31(1):59-65
Amaç: Nörokognitif bozukluklar hem unipolar depresyonda (UDp) hem de bipolar depresif bozuklukta (BDp) yaygındır, ancak bu eksikliklerin kapsamı ve doğası tam olarak anlaşılamamıştır. Bu çalışma, kapsamlı nöropsikolojik testler kullanarak depresif dönemler sırasında BDp ve UDp'deki bilişsel profilleri karşılaştırmayı amaçladı. Gereç ve Yöntem: DSM-5'e göre doğrulanmış bir değerlendirmeye göre, UDp (n =39) ve BDp (n =39) tanısı almış NP Beyin Hastanesi'nden yetmiş sekiz hastayı retrospektif olarak çalışmaya dahil ettik. Katılımcılara beş bilişsel alanı değerlendiren bir dizi nöropsikolojik test uygulandı: çalışma belleği, yürütücü işlevler, görsel bellek, sözel bellek ve yüz tanıma. Testler arasında Wechsler Bellek Ölçeği (WMS), Sözel Bellek İşlemleri Testi (VMPT) ve Stroop Renk ve Kelime Testi (SCWT) yer aldı. İstatistiksel karşılaştırmalar yapıldı. Bulgular: Mann-Whitney U testi kullanılarak yapılan analize, BDp ve UDp örtüşen nörokognitif bozukluklara rağmen, BDp hastaları UDp hastalarına göre VMPT öğrenmesinde, kriterlerde, maksimum hatırlamada ve gecikmiş hatırlamada daha fazla bozulma gösterdi (p <0.01), bu da UDp'den daha ciddi sözel bellek bozukluğunu vurguladı. Gruplar arasında çalışma belleği, yürütücü işlevler, yüz görüntüsü tanıma veya sözel olmayan bellek açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: Sözel bellek bozuklukları gibi belirli bilişsel profil eksiklikleri, UDp ve BDp arasındaki erken müdahaleler için değerli hedefler sağlar. Bu çalışma, duygudurum bozukluklarının erken tanı ve yönetiminde nöropsikolojik testlerin kritik rolünü pekiştirmektedir.
