Esma AKGÜL, Halit ÇELİK, Kaan TEKOĞLU, Mehmet Sadık ÜLGEN
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2025;41(3):457-468
Amaç: Sağlığı etkileyen faktörlerden birisi, bireyin sahip olduğu meslek ve çalışma koşullarıdır. Bu çalışmanın amacı, farklı türde araç kullanan şoförlerdeki duruş bozuklarının, egzersize yönelik inançların ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumların çeşitli analizlerle incelenmesidir. Yöntem: Bu tanımlayıcı -ilişkisel çalışma, Kasım 2023 -Ocak 2024 tarihleri arasında Marmara Bölgesi'nde bir ilçede çalışan şoförlerle yapılmıştır (n=164). Araştırmanın verileri, Flexicurve cetvel ile Torakal Kifoz Açısı Ölçümü yapıla rak ve Kişisel Bilgi Formu, Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ile öz bildirime dayalı elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t -testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelas yon testi kullanılmıştır. Bulgular: Şoförlerin tamamı vardiyasız çalışmakta olup %37.8'i minibüs, %12.2'si şehirlerarası otobüs, %25.0'ı şehir içi otobüs ve %25.0'ı taksi kullanmaktadır. Kifoz açıları 10.8 derece ile 37.5 derece arasında değişmekte olup ortalama 23.5 0 derece+/-5.18 derece'dir. Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği toplam puan ortalaması 120.4+/-17.52 ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 84.2+/-15.43'tür. Şehirlerarası otobüs ve taksi kullanan şoförlerin Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği to plam puanı şehir içi otobüs kullananlardan yüksektir. Kötü beslenme açısından en riskli grup taksi şoförleridir (p<0.05). Her iki ölçek arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0.430; p<0.001). Sonuç: Şoförlerin, kifoz açıları nor mal değer aralığında, egzersize yönelik inançları orta düzeyde ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutumları yüksek düzeydedir. Kullanılan araç türü egzersize yönelik inançları ve sağlıklı beslenmeye yönelik tutumları etkilemektedir. Çalışmamızdaki şoförlerin yaşları ve meslekteki çalışma süreleri göz önünde bulundurulduğunda ileriki yıllarda duruş bozukluğunun oluşmaması adına iş sağlığı/halk sağlığı hemşireleri tarafından koruyucu girişimlerde bulunulması, egzersize yönelik inançların arttırılması ve sağlıklı beslenmenin sürdürülmesi için sağlığı geliştirme stratejilerinin uygulanması önerilir.
