Didem GÜNEŞ KAYA, Gökçe VELİOĞLU HAŞLAK, Ece DOĞAN, Elvan BAYRAMOĞLU, Saadet Olcay EVLİYAOĞLU, Hande TURAN
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(2):176-186
Amaç: Bu çalışmada, fazla kilolu veya obez adölesanlarda Akdeniz diyetine uyum ile antropometrik ölçümler, vücut kompozisyonu ve lipid profili arasındaki ilişki incelendi. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmada 10-19 yaşlarındaki 246 adölesana ait veriler analiz edildi. Akdeniz diyetine uyum, Çocuklar ve Adölesanlar için Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED) kullanılarak puanlandı. Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu verileri çalışma değerlendirmesi sırasında elde edilirken, lipid sonuçları tıbbi kayıtlardan alındı. Uyum grupları, verilerin özelliklerine göre parametrik, parametrik olmayan veya ki-kare testleriyle karşılaştırıldı. Bağımsız ilişkilerin belirlenmesinde hiyerarşik doğrusal regresyon kullanıldı. Antropometrik modellere yaş ve cinsiyet, LDL kolesterol modeline ise ek olarak beden kütle indeksi standart sapma skoru (BKİ-SDS) dahil edildi. Bulgular: Olguların %32,5'i düşük, %48,8'i orta ve %18,7'si yüksek Akdeniz diyeti uyum grubundaydı. Beden kütle indeksi standart sapma skoru, bel çevresi, bel-boy oranı, triponderal kütle indeksi ve LDL kolesterol düzeyi üç uyum kategorisi arasında farklılık gösterdi. Regresyon analizinde, yüksek uyum düşük uyumla karşılaştırıldığında BKİ-SDS (B=-0,386; p=0,006), bel-boy oranı (B=-0,032; p=0,022), triponderal kütle indeksi (B=-1,464; p=0,004) ve LDL kolesterol düzeyi (B=-12,986 mg/dL; p=0,003) daha düşüktü. Vücut yağ yüzdesi, gövde yağ yüzdesi, visseral adipozite indeksi, total kolesterol, HDL kolesterol, trigliserit ve dislipidemi sıklığı açısından gruplar arasında fark saptanmadı. Sonuç: Fazla kilolu veya obez adölesanlar arasında Akdeniz diyetine uyumu yüksek olanlarda, ağırlıkla ilişkili antropometrik göstergeler ve LDL kolesterol değerleri daha düşüktü.
