Handan Ayhan AKOĞLU, Ceren VARER AKPINAR, Murat USTA, Hilmi Furkan ARSLAN
Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2026;64(2):198-205
Amaç: Adölesan dönemde fazla kiloluluk ve obezite, insülin direnci ve olumsuz lipid profili ile ilişkilidir. Melatoninin metabolik düzenlemede rol oynadığı düşünülmekle birlikte, adölesanlarda üriner melatonin atılımına ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, fazla kilolu/obez adölesanlar ile normal kilolu kontroller arasında sabah ilk idrarda ölçülen 6-sülfatoksimelatonin/kreatinin oranı (aMT 6s/Cr) düzeylerinin karşılaştırılması ve aMT 6s/Cr ile metabolik parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 12-18 yaş aralığında 120 adölesan dahil edildi; 67'si fazla kilolu/obez, 53'ü normal kiloluydu. Antropometrik ölçümler, açlık glukozu, insülin ve lipid parametreleri kaydedildi. İnsülin direnci homeostatik model değerlendirmesi ile (HOMA-IR) hesaplandı. Gece boyunca melatonin sekresyonu, sabah ilk idrarda ölçülen aMT 6s/Cr ile değerlendirildi. Fazla kilolu/obez grupta çok değişkenli lineer regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Gruplar yaş ve cinsiyet açısından benzerdi. Beden kitle indeksi (BKİ), trigliserid düzeyleri ve HOMA-IR fazla kilolu/obez grupta daha yüksekti (p<0.01). Üriner aMT 6s/Cr düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermedi (p=0.72). Fazla kilolu/obez grupta üriner aMT 6s/Cr ile HOMA-IR (r=-0.287, p=0.019), açlık insülini (r=-0.320, p=0.009) ve trigliserid düzeyleri (r=-0.308, p=0.013) arasında negatif korelasyon saptandı. Çok değişkenli lineer regresyonda yaş ve cinsiyetin üriner aMT 6s/Cr ile bağımsız ilişkili kalırken, açlık insülini, HOMA-IR, trigliseridler, HDL-kolesterol ve BKİ anlamlı bulunmadı. Sonuç: Üriner aMT 6s/Cr düzeyleri kilo durumuna göre farklılık göstermedi. Fazla kilolu/obez adölesanlarda daha düşük üriner melatonin atılımı, tek değişkenli analizlerde olumsuz metabolik parametrelerle ilişkili görünse de, bu ilişkiler çok değişkenli düzeltme sonrası bağımsız anlamlılığını korumadı. Yaş ve cinsiyet, üriner aMT 6s/Cr ile bağımsız ilişkili bulundu.
