MERAL SÖZEN
Journal of Social and Analytical Health - 2025;5(1):19-27
Amaç: Bu çalışmada fazla kilolu ve obez bireylerin yeme tutumlarının belirlenmesi, yaş, cinsiyet ve Beden Kitle İndeksi (BKİ)’ne göre yeme tutumlarının farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Haziran 2019-Ekim 2024 tarihleri arasında Ankara’da özel bir kliniğe başvuran 111 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. BKİ’si 25 ve üzeri olan bireyler araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplamak için anket yöntemi kullanılmıştır. Veriler, katılımcılarla yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Yeme tutumlarını ölçmek için Garner ve Garfinkel tarafından geliştirilen ve Savaşır ve Erol tarafından Türkçe’ye uyarlanan Yeme Tutum Testi-40 (YTT- 40) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi SPSS 23.0 istatistik programı ile yapılmıştır. Veriler sıklık ve Pearson ki-kare testleriyle analiz edilmiştir. İstatistiksel olarak p<0.05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 37,08±9,77 olup, %77,5’i (n=86) kadınlardan oluşmaktadır. Araştırmaya katılanların %65,8’i (n=73) obez, %34,2’si (n=38) fazla kilolu olarak bulunmuştur. Katılımcıların %79,3’ünde (n=88) diyet geçmişinin olduğu, %29,7’sinde (n=33) binge eating, %9’unda (n=10) bulimia nevroza olduğu, %33,3’ünün (n=37) egzersiz yaptığı, %23,4’ünde (n=26) eşlik eden başka bir hastalık olduğu saptanmıştır. Polikistik over sendromu ve hiperlipidemi eşlik eden en sık (%17,1; n=6) hastalıklardır. Obezite başlangıç dönemi incelendiğinde en sık çocukluk döneminde (%33,3; n=37) başladığı belirlenmiştir. YTT-40 puan ortalaması 24,3±12,7 olarak bulunmuştur. Sonuç: YTT-40 sonuçlarına göre, katılımcıların %73’ünün yeme davranışı bozukluğuna yatkın olduğu belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet ve BKİ grupları arasında yeme tutumları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Obeziteye yönelik bireysel tedavi ve müdahalelerin daha geniş bir perspektiften ele alınması ve metabolik sebeplerin yanında yeme tutumu bozukluğunun da değerlendirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, yeme bozukluğu riskinin yüksek olması, obez bireylere yönelik önleyici ve hedeflenmiş müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.
