CEMAL GÜRBÜZ, HALİM YILMAZ, FARUK ÖMER ODABAŞI, HAMİT GÖKSU, HALİL EKREM AKKURT
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2021;24(2):114-120
Amaç: Fibromiyalji sendromu(FMS) olan kadın hastalarda primer baş ağrısının sıklığını ve tiplerini değerlendirerek uyku ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: FMS tanısı alan 216 hasta çalışmaya alındı. Her hasta için Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) dolduruldu. Hastaların ağrı, depresyon, anksiyete kronik yorgunluk, uyku kalitesi, yaşam kalitesi ile fiziksel ve mental sağlık düzeylerinin belirlemek amacıyla sırasıyla vizüel analog skala (VAS), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği, Yorgunluk Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Short Form-36 (SF-36) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan 216 hastanın %84, 7sinde baş ağrısı, bu hastaların da %%77, 8inde primer baş ağrısı saptandı. Primer baş ağrısı olanlarda ortalama yaş daha yüksekti. Hassas nokta sayısı, VAS ve FEA skorları anlamlı fark olmasa da primer baş ağrısı olanlarda daha fazlaydı. Kötü uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete sıklığı sırasıyla %83, 3, %42, 6 ve %88 bulundu. BDÖ, BAÖ ve BAÖ son durum skorları, primer baş ağrısı olanlarda anlamlı olarak daha fazlaydı. PUKİ skorları, primer baş ağrısı olanlarda daha yüksekti, ama iki grup arasında anlamlı fark yoktu. SF-36 fiziksel bileşen, fiziksel rol güçlüğü, ruhsal bileşen, ruhsal sağlık ve canlılık skorları, primer baş ağrısı olanlarda anlamlı şekilde daha düşüktü. CIS total skoru, yorgunluk, konsantrasyon ve fiziksel aktivite skorları ise primer baş ağrısı olanlarda anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç: Primer baş ağrısının eşlik ettiği FMSli hastalarda depresyon, anksiyete ve kronik yorgunluk düzeyi artmakta, uyku ve yaşam kalitesi ise azalmaktadır. Primer baş ağrısının saptanması ve etkin tedavisi hastaların günlük yaşam aktivitelerini ve hayat kalitesini artırabilir.
