Köksal SARIHAN, Hülya UZKESER
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2024;27(1):1-10
Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS) hastalarında fonksiyonelliği etkileyen semptomlardan biri de denge kaybıdır. Bu çalışmada, FMS tanılı kadın hastalarda düşme riski ile B12 vitamini, D vitamini, magnezyum düzeyleri ve bazı klinik özelliklerin ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya FMS tanılı, 18-60 yaş arası, ardışık 60 kadın hasta ve 60 sağlıklı kadın gönüllü alındı. Katılımcılara ağrı için görsel analog skala, hastalık aktivitesi için Fibromiyalji Etki Anketi, düşmenin etkisi için Düşme Etkinlik Ölçeği ve depresyon için Beck Depresyon Anketi uygulandı. Postürografi cihazı ile kantitatif olarak düşme riskleri belirlendi. Son olarak; fibromiyalji tanılı grup ile kontrol grubu arasında ve ilaveten fibromiyaljili grubun kendi içinde alt gruplar oluşturularak düşme riski, etkisi, sayısı, B12, D vitamini ve magnezyum düzeyleri ve çeşitli klinik özellikler açısından istatistiksel karşılaştırmalar yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda FMS olan kadınların, kontrol grubuna göre düşme risk indekslerinin (medyan; %44-%28), düşme sayısı (medyan; 2-1) ve etkisinin (medyan; 22-11, 5) anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edildi. FMS grubunda parestezi mevcudiyeti ve FMS için ilaç kullanımı daha yüksek düşme riski (p: 0, 029) ve etkisi (p: 0, 012) ile ilişkili bulundu. Yine FMS grubunda beden kitle indeksi artışı daha yüksek düşme riski (p: 0, 019) ile ve yaşın ileri olması ise daha yüksek Düşme Etkinlik Ölçeği skoru (p<0, 001) ile ilişkili bulundu. Sonuç: FMS hastalarında düşme riskinin topluma göre daha yüksek olduğu, ilaç kullanımının riski daha da artırdığı ve B12 vitamini, D vitamini ve magnezyum düzeylerinin düşme riski ile direkt ilişkili olmadığı tespit edildi. Bu sonuçlar ile FMS hastalarında denge fonksiyonları için egzersiz programları dâhil ek önlemlerin alınması ve denge ile ilgili çalışma sayısının artırılması gerektiği ortaya konuldu.
