Ayşe Ukbe BAYKUT, Arif GÜLKESEN, Arzu KAYA, Gürkan AKGÖL
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(3):369-381
Amaç: Bu çalışmanın amacı, fibromiyalji sendromu (FMS) olan hastalarda, serum biyoelementlerinin düzeylerini belirlemek ve bu biyoelementlerin hastalık aktivitesi, depresyon ve anksiyete ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel, tek merkezli, kontrollü çalışmada; 50 FMS tanısı almış, 50 FMS tanısı olmayan kadın hastanın serum selenyum, magnezyum, bakır, çinko, manganez ve demir düzeyleri ölçüldü. Tüm hastalar görsel analog skala [visual analog scale (VAS)], Nottingham Sağlık Profili, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve Fibromiyalji Etki Anketi [Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ)] ile değerlendirildi. Bulgular: Çinko düzeyi, FMS grubunda referans aralığının üzerindeydi ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksekti. Selenyum ve bakır düzeyleri ise her iki grupta da referans aralığında olmasına rağmen FMS grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Magnezyum, demir ve manganez düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). FMS hastalarında, VAS skoru ve FIQ parametreleri ile biyoelementler arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Sonuç: FMS hastalarında biyoelement düzeylerinin değiştiğini, bu hastalarda yaygın ağrı olması, fiziksel aktivite düzeylerinin azalması ve yaşam kalitelerinin düşmesi gibi şikâyet ve bulguların biyoelement değişiklikleri ile doğrudan ilişkili olmadığı görülmektedir. Bu biyoelement değişikliklerinin, hastalığa eşlik eden depresyon, anksiyete ve FMS'nin patofizyolojisindeki inflamatuar süreçlerle ilişkili olduğu düşünülmüştür ancak nedensellik çıkarımı yapılamaz.
