Aysun AKSOY, Gamze GÜRCAN, Belma Füsun KÖSEOĞLU
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(2):236-244
Amaç: Fibromiyalji (FM), yaygın ağrı, çeşitli somatik semptomlar, bilişsel-davranışsal değişiklikler ve duygudurum bozuklukları ile karakterize çok boyutlu bir hastalıktır. Bu çalışma ile FM'li kadınlarda dürtüsellik ve bunun öz saygı, kaygı ve depresif semptomlarla ilişkisinin sağlıklı kadın kontrollerle karşılaştırarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Toplam 44 kadın katılımcı (22 FM hastası, 22 kontrol) kesitsel çalışmaya dâhil edilmiştir. Tüm katılımcılar, Fibromiyalji Etki Anketi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-Kısa Formu, Rosenberg Öz Saygı Ölçeği, Beck Anksiyete Envanteri ve Beck Depresyon Envanteri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Sağlıklı kontrollere kıyasla FM'li kadınların toplam ve dikkatsel dürtüsellik ile kaygı ve depresif semptom düzeylerinin daha yüksek, öz saygı düzeylerinin ise daha düşük olduğu bulunmuştur. FM grubunda, hastalık etkisi arttıkça dürtüsellik, kaygı ve depresif semptomlar ile pozitif ilişkiler gözlenirken, öz saygının depresif semptomlarla negatif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, kadınlarda FM'nin özellikle dikkatsel dürtüsellik olmak üzere artmış dürtüsellik, artmış psikolojik sıkıntı ve azalmış öz saygı ile ilişkili olduğunu göstermekte ve hastalığın çok boyutlu yapısını pekiştirmektedir. Hastalık etkisi, dürtüsellik ve duygudurum belirtileri arasındaki gözlenen ilişkiler, FM'nin rutin değerlendirme ve yönetiminde bilişsel-davranışsal ve psikolojik değerlendirmelerin bütüncül olarak ele alınmasının klinik önemini vurgulamaktadır.
