Funda AKDURAN, Sinem ANDIK, Damla Ruken GENÇOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2026;8(2):105-112
Giriş: Kanser tedavisi hastalar üzerinde yalnızca klinik değil, ekonomik ve psikososyal yüklerde oluşturmaktadır. Tedavi sürecinde ortaya çıkan ekonomik zorluklar "finansal toksisite" olarak tanımlanmakta ve hastaların yaşam kalitesi ile tedaviye uyumunu etkileyebilen önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu durum hemşirelik bakımında hastaların bütüncül değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Amaç: Araştırma, kanser tanılı hastalarda finansal toksisite düzeyini belirlemek, finansal toksisite ile ilişkili sosyodemografik ve klinik faktörleri tanımlamak ve finansal toksisitenin tedaviye uyum üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte kesitsel araştırma, Temmuz - Aralık 2025 tarihleri arasında bir hastanenin kemoterapi ünitesi ile onkoloji servisinde yatan, 200 kanser hastasıyla yürütülmüştür. Veriler Hasta Bilgi Formu, Finansal Toksisite Ölçeği ve Modifiye Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği ile toplanmıştır. Analizde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60,32 +/- 12,79 olup 50,5'i erkektir. Eğitim düzeyi, sigorta durumu ve bakmakla yükümlü olunan çocuk varlığı finansal toksisite ile ilişkili bulunmuştur (p < 0,05). Düşük hane geliri, tedaviye bağlı gelir kaybı, birikim kullanımı ve borçlanma finansal toksisiteyi artırmıştır (p < 0,001). Tedaviye uyum eğitim düzeyi, hane geliri, genel sağlık algısı ve son üç ayda acil servise başvurma durumu ile ilişkili bulunmuştur (p < 0,05). Finansal toksisite ile tedaviye uyum arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Finansal toksisite, kanser hastalarında özellikle sosyoekonomik açıdan dezavantajlı gruplarda daha belirgindir. Bulgular, onkoloji hemşirelerinin finansal toksisiteyi erken dönemde değerlendirmesi ve riskli hastalara yönelik bütüncül bakım yaklaşımları geliştirmesinin önemini göstermektedir.
