FINDIK YAĞININ ETANOL KAYNAKLI MİDE MUKOZAL HASARINA KARŞI GASTROPROTEKTİF ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

CAGRİ AKALİN, OZLEM OZDEMİR, MURUVVET AKCAY CELİK, ONUR OLGAC KARAGULLE, TEVFİK NOYAN

ODÜ Tıp Dergisi - 2025;12(2):43-54

 

Bu çalışmada, fındık yağının etanol ile oluşturulan mide mukozal hasarına karşı gastroprotektif etkileri makroskopik ve histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. Otuz beş erkek Wistar sıçanı (180–220 g) rastgele beş gruba ayrıldı (n=7): Kontrol (salin), Etanol (%75 etanol, 5 mL/kg), Fındık Yağı-Düşük Doz (HO-L, 2.5 mL/kg fındık yağı + etanol), Fındık Yağı-Yüksek Doz (HO-H, 5 mL/kg fındık yağı + etanol) ve Ranitidin (50 mg/kg + etanol). Tedaviler 7 gün boyunca oral olarak uygulandı, ardından etanol verildi. Ülser alanı, inhibisyon oranı ve histopatolojik skorlar (inflamasyon, ödem, epitel hasarı, hemoraji) değerlendirildi. İstatistiksel analiz tek yönlü ANOVA ve Kruskal-Wallis testleriyle yapıldı. Etanol ciddi mide hasarı oluştururken, HO-L, HO-H ve Ranitidin grupları anlamlı derecede düşük ülser alanları (P < 0.001) ve histopatolojik skorlar (P < 0.005) gösterdi. En yüksek inhibisyon oranı Ranitidin grubunda (%95), ardından HO-H (%78) ve HO-L (%39) ile gözlendi. Fındık yağı, etanol kaynaklı mide hasarına karşı doza bağlı koruyucu etki göstermektedir. Bu etkinin oleik asit ve E vitamini içeriğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Elde edilen bulgular, fındık yağının mide ülserlerinin önlenmesinde doğal bir alternatif olabileceğini göstermektedir.