Selen SUBAŞI, Pınar Atak ÇAKIR, Seval KUTLUTÜRK YIKILMAZ, Duygu ÖZBEY, Ebrar Nesibe KAYA, Busenaz BİLİCİ
Sağlık Akademisi Kastamonu - 2026;11(2):105-119
Giriş: Kadınlarda fiziksel aktivite yetersizliği ile birlikte, stres düzeyi ve uyku problemlerinin artışı önemli bir klinik sorun olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle, fiziksel aktivite düzeyi düşük bireylerde stresle başa çıkmayı destekleyen ve uyku kalitesini iyileştiren müdahalelere ihtiyaç vardır. Amaç: Çalışmamızın amacı yetersiz fiziksel aktivite düzeyine sahip sağlıklı genç kadınlarda Jacobson Progresif Kas Gevşeme tekniğinin algılanan stres düzeyi ve uyku kalitesi üzerine etkisini araştırmaktı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya katılmayı kabul eden kadınlar randomize edilerek çalışma (n=22) ve kontrol (n=20) gruplarına ayrıldı. Çalışma grubuna her seans 1'er saat olmak üzere 4 hafta süresince toplam 12 seans Jacobson Progresif Gevşeme Tekniği (PGT) uygulandı. Egzersiz seansları; online bir toplantı platformu olan Zoom uygulaması üzerinden gerçekleştirildi. Tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmede Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUK I) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) kullanıldı. Bulgular: Jacobson PGT öncesi ve sonrası grup içi analizler incelendiğinde; çalışma grubunda, PUKİ ve ASÖ skorunda anlamlı düşüş görüldü ( p=0.001, p=0,006). Jacobson PGT sonrasında, PUKİ skoru gruplar arasında çalışma grubu lehine anlamlı fark gösterdi (p=0 .012). Jacobson PGT sonrasında ASÖ skoru çalışma grubunda azalmasına rağmen, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermedi ( p= 0.977). Sonuç ve Öneriler: Jacobson PGT, yetersiz fiziksel aktivite düzeyine sahip sağlıklı genç kadınlarda uyku kalitesinde iyileşme ve müdahale grubunda algılanan stres düzeyinde düşüş sağlayabileceğini göstermiştir. Ayrıca, fiziksel aktivite düzeyinde istatistiksel anlamlılığa ulaşmayan ancak klinik olarak göz ardı edilmeyecek bir artış eğilimi gözlenmiştir.
