Ebru UMAY, Sibel EYİGÖR, Ali Yavuz KARAHAN, Ender SALBAŞ, Fatma NAZLI, Cuma UZ, Aslıhan UZUNKULAOĞLU, Güler GÖZPINAR
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(1):74-84
Amaç: Bu çalışma, fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimlerinin disfaji konusundaki farkındalıklarını, bu duruma bakış açilerini, tanı ve rehabilitasyondaki rollerini ve disfaji yönetimi konusundaki bilgi ve beceri düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Disfaji yönetiminde 10 yılı aşkın deneyime sahip 2 fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzman tarafından çevrim içi, amaca uygun bir anket geliştirilmiştir. Anket, 15 asistan, uzman, doçent ve profesör üzerinde pilot olarak test edilmiş ve geri bildirimlere göre revize edilmiştir. Son hâliyle anket, demografik özellikler, disfaji farkındalığı ve bilgisi, etiyoloji, semptom sıklığı, tanı yöntemleri ve rehabilitasyon uygulamalarını kapsayan 17 sorudan oluşmuştur. Bulgular: Katılımcıların çoğunluğu (n=245, %71,8) disfajiye dair ileri düzey teorik bilgiye sahip olduklarını bildirmiş, ancak pratik bilgi düzeylerinin ağırlıklı olarak temel seviyede olduğu görülmüştür (n=191, %56). Katılımcıların büyük kısmı fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının eğitiminin yeterli olduğunu düşünmekle birlikte asistanlık süresince klinik uygulamaların artırılması gerektiğini belirtmiştir. Disfaji, en sık inme (%38,4) ve travmatik/hipoksik beyin hasarı (%29,3) olan hastalarda gözlemlenmiştir. En sık karşılaşılan sorunlar oral (%44,6) ve farengeal (%39) fazlarda görülmüştür. Katılımcıların %92,7'si rehabilitasyonun etkili olduğunu düşünmekte; özellikle oral ve farengeal disfaji için etkili bulunurken, özofageal disfaji için etkisiz olduğu ifade edilmiştir. Sonuç: Fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimleri, orofarengeal disfaji konusunda yeterli teorik bilgie sahip olup, disfajinin multidisipliner yönetiminde önemli bir rol üstlenmektedir. Pratik becerilerin artırılması için asistanlık döneminde klinik uygulamaların artırılması önerilmektedir. Bununla birlikte özofageal disfaji konusunda farkındalığın artırılması gerekmektedir. Anah tar Ke li me ler: Fiziyatrist; disfaji; farkındalık; yönetim
