YASİN DEMİR, RIDVAN ALACA, KAMİL YAZICIOĞLU, EVREN YAŞAR, ARİF KENAN TAN
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2018;21(2):64-70
Amaç: Üst ekstremite fonksiyonel elektrik stimülasyonunun (FES) inmeli hastalarda fonksiyonel iyileşme üzerine etkisini araştırmak. Gereç ve Yöntemler: Randomize-kontrollü prospektif çalışmamız için etik kurul onayı alındı. Kriterleri karşılayan ve çalışmaya katılmak için onam veren inmeli hastalar rutin fizyoterapi (kontrol grubu) ve rutin fizyoterapi+FES (FES grubu) olarak 2 gruba randomize edildi. Hastalar tedavi öncesinde (t0), tedavinin ikinci haftasında (t1) ve tedavi bitiminde (t2) primer [Fugl-Meyer ve Modifiye Ashworth skalası (MAS)] ve sekonder ölçütler [eklem hareket açıklığı, Motor Aktivite İzlemi-28 (MAİ 28), Jebsen-Taylor testi, el kavram gücü, Kısa form-36] ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 17 hasta dahil edildi (8 kontrol, 9 FES grubu). Her iki grup arasında t0, t1 ve t2 ölçümlerinde tüm ölçütlerde istatistiksel anlamlı fark gözlenmedi. FES tedavisi alan grupta tekrarlayan ölçümlerde dirsek fleksör spastisitesi (p:0.014), üst ekstremite Fugl-Meyer skoru (p:0.011), kavrama gücü (p:0.015) ve MAİ-28 skorlarında (p:0.012) istatistiksel anlamlı iyileşme saptandı. Kontrol grubunda üst ekstremite Fugl-Meyer skorunda istatistiksel anlamlı düzelme tespit edildi (p:0.011). Sonuç: Üst ekstremite FES, inmeli hastalarda spastisite, motor fonksiyon, el kavrama gücü ve günlük yaşam aktivitelerinde iyileşme için standart fizyoterapiye ilave bir teknik olarak tercih edilebilir.
